Wprowadzenie do glottodydaktyki i warsztat lektora

T

zaliczenie na ocenę

Podające (wykład, opis); eksponujące (pokaz, omówienie); poszukujące (studium przypadku, metoda ćwiczeniowa, zadaniowa, dyskusja, burza mózgów, warsztaty).

Na oceną końcową z konwersatorium złoży się:

50% - ocena z recenzji lub adaptu gry (Frekwencja i udział w dyskusji);

50% - ocena z testu końcowego z części teoretycznej.

Test zostanie oceniony według następującej skali:

100-90% - bdb;

89-93% - db+,

82-76% - db;

75-68% - dst+;

67-60% - dst;

mniej niż 60% - ndst.

Studenta obowiązuje obecność na konwersatorium (dopuszczalne dwie nieobecności, ale wymagane wykonanie zadania, które grupa wykonywała na zajęciach).

Forma odrabiania zajęć: na konsultacjach/przez wykonanie dodatkowej pracy.

Ocena końcowa z konwersatorium: praca na zajęciach i test końcowy oraz prace zaliczeniowe.

Wprowadzenie do glottodydaktyki

1. Glottodydaktyka jako nauka. Przedmiot i metody badań w glottodydaktyce. Historyczne i współczesne modele układu glottodydaktycznego. Subdyscypliny glottodydaktyczne. Role społeczne nauczyciela języka obcego i jpjo/d.

2. Glottodydaktyka praktyczna w Polsce i za granicą: historia, centra kształcenia, profile uczących się.

3. Najważniejsze pojęcia w glottodydaktyce: m. in. język pierwszy, drugi, obcy, docelowy, odziedziczony, nauczanie a przyswajanie języka, podejście, metoda, technika, interjęzyk, interferencja językowa, bilingwizm, motywacja.

4. Europejski system opisu kształcenia językowego (ESOKJ) jako podstawowe źródło wiedzy glottodydaktycznej; instrukcja czytania i stosowania. Kompetencje uczących się, typy działań językowych, poziomy i wskaźniki biegłości, nauczanie zadaniowe. Znaczenie ESOKJ.

5. Podejścia stosowane w nauczaniu języków obcych i jpjo/d. Podejście a metoda. Metoda a technika. Opis i ocena przydatności metod i technik nauczania języków obcych.

Warsztat lektora

1. Przegląd podręczników kursowych zróżnicowanych pod kątem poziomu (A, B, C).

2. Przegląd podręczników kształcących konkretne sprawności i kompetencje.

3. Przegląd podręczników specjalistycznych i kulturowych.

4. Przegląd narzędzi online przydatnych w pracy lektora.

5. Przegląd gier i (innych niż książkowe) propozycji do nauki jpjo.2.

6. Ćwiczenia w adaptowaniu materiałów na potrzeby zajęć glottodydaktycznych.

Kolejność wprowadzania zagadnień podczas zajęć nie musi odzwierciedlać kolejności w sylabusie.

Literatura podstawowa:

- Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego, red. Przemysław E. Gębal, Władysław T. Miodunka, PWN, Warszawa 2020.

- D. Coste i in., Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, Warszawa 2003.

- H. Komorowska, Metodyka nauczania języków obcych, Warszawa 2005 (wybrane rozdziały z część I, II i IV).

- I. Janowska, Planowanie lekcji języka obcego. Podręcznik i poradnik dla nauczycieli języków obcych, Kraków 2010.

- I. Janowska, Planowanie jednostek lekcyjnych i metodycznych – modele i schematy, „Postscriptum Polonistyczne”, t. 2(16), 2015, s. 63-88.

Literatura uzupełniająca:

- A. Szulc, Słownik dydaktyczny języków obcych, Warszawa 1994.

- I. Janowska, Podejście zadaniowe do nauczania języków obcych. Na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków 2011.

- I. Janowska i in. (red.), Programy nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1-C2, Kraków 2011.

- W. Miodunka, Glottodydaktyka polonistyczna. Pochodzenie – stan obecny – perspektywy, Kraków 2016.

- A. Rabiej i in. (red.), 40 koncepcji dobrych lekcji, Kraków 2011 (materiały zebrane na płycie CD).

- G. Zarzycka (red.), Błąd glottodydaktyczny, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 22/2015 (przegląd wybranych artykułów odnoszących się do badania glottodydaktycznych błędów uczniowskich i nauczycielskich (metodycznych).

- G. Zarzycka, Glottodydaktyka polonistyczna w procesie rozwoju. Rozważania na marginesie monografii Władysława T. Miodunki, „Poradnik Językowy” nr 8/2017, s. 56-73;

- G. Zarzycka, Glottodydaktyk w roli badacza. Wyzwania, dylematy, wymagane kompetencje, w: E. Kubacka i in. (red.), Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego IV, Toruń 2017 s. 17-30.

- G. Zarzycka, Indukcyjne nauczanie języków obcych. Krytyczny przegląd koncepcji, w: Polonistyka na początku XXI wieku. Diagnozy, koncepcje, perspektywy, tom V: W kręgu (glotto)dydaktyki, red. A. Achtelik, K. Graboń, Katowice 2018, s. 94-111.

- W. Miodunka, Miejsce glottodydaktyki w językoznawstwie polonistycznym, Język Polski, 98(2), 2018, s. 7–21.

- M. Rółkowska, O rolach i cechach osobowości dobrego lektora jpjo - na podstawie opinii studentów, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 21, 2014, s. 109–117.

- A. Dąbrowska, „Manualik”… Stanisława Stawskiego. Analiza tekstów XVIII-wiecznego podręcznika do nauczania języka polskiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 17, 2010, s. 487–494.

- M. Knyś, O zaletach, trudnościach i potrzebie indukcyjnego nauczania gramatyki języka polskiego jako obcego, „Języki obce w szkole”, dostęp: jows-1-2017-knys.pdf [10.09.2024].

- A. Dąbrowska, Teaching Polish as a foreign language within the history of the Polish language, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 26, 2019, s. 27–48.

- M. Biernacka, B. Grochala, Cele i kierunki rozwoju glottodydaktyki polonistycznej – rozważania na koniec 2023 roku, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 30, 2023, s. 9–19.

- M. E. Sajenczuk, Lekcje jpjo z cudzoziemcami pokolenia Y. Nauczyciel, trener czy coach językowy?, „Roczniki Humanistyczne”, t. LXVI, z. 10, 2018, s. 147–163.

- P. Kajak, Co było pierwsze – jajko czy kura, czyli rozważania chronologiczne nad początkami nauczania języka polskiego jako obcego w Łodzi i Warszawie, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 30, 2023, s. 417–432.

Wybrane podręczniki glottodydaktyczne, strony internetowe oraz inne materiały edukacyjne.

T

zaliczenie na ocenę

Podające (wykład, opis); eksponujące (pokaz, omówienie); poszukujące (studium przypadku, metoda ćwiczeniowa, zadaniowa, dyskusja, burza mózgów, warsztaty).

Na oceną końcową z konwersatorium złoży się:

50% - ocena z recenzji lub adaptu gry (Frekwencja i udział w dyskusji);

50% - ocena z testu końcowego z części teoretycznej.

Test zostanie oceniony według następującej skali:

100-90% - bdb;

89-93% - db+,

82-76% - db;

75-68% - dst+;

67-60% - dst;

mniej niż 60% - ndst.

Studenta obowiązuje obecność na konwersatorium (dopuszczalne dwie nieobecności - zwolnienia lekarskie nie usprawiedliwiają nieobecności).

Forma odrabiania zajęć: na konsultacjach/przez wykonanie dodatkowej pracy.

Ocena końcowa z konwersatorium: praca na zajęciach i test końcowy (i/lub prace zaliczeniowe).

Część I: Wprowadzenie do glottodydaktyki

1. Glottodydaktyka jako nauka. Przedmiot i metody badań w glottodydaktyce. Historyczne i współczesne modele układu glottodydaktycznego. Subdyscypliny glottodydaktyczne. Role społeczne nauczyciela języka obcego i jpjo/d.

2. Glottodydaktyka praktyczna w Polsce i za granicą: historia, centra kształcenia, profile uczących się.

3. Najważniejsze pojęcia w glottodydaktyce: m. in. język pierwszy, drugi, obcy, docelowy, odziedziczony, nauczanie a przyswajanie języka, podejście, metoda, technika, interjęzyk, interferencja językowa, bilingwizm, motywacja.

4. Europejski system opisu kształcenia językowego (ESOKJ) jako podstawowe źródło wiedzy glottodydaktycznej; instrukcja czytania i stosowania. Kompetencje uczących się, typy działań językowych, poziomy i wskaźniki biegłości, nauczanie zadaniowe. Znaczenie ESOKJ.

5. Podejścia stosowane w nauczaniu języków obcych i jpjo/d. Podejście a metoda. Metoda a technika. Opis i ocena przydatności metod i technik nauczania języków obcych.

Część II: Warsztat lektora

1. Przegląd podręczników kursowych zróżnicowanych pod kątem poziomu (A, B, C).

2. Przegląd podręczników kształcących konkretne sprawności i kompetencje.

3. Przegląd podręczników specjalistycznych i kulturowych.

4. Przegląd narzędzi online przydatnych w pracy lektora.

5. Przegląd gier i (innych niż książkowe) propozycji do nauki jpjo.2.

6. Ćwiczenia w adaptowaniu materiałów na potrzeby zajęć glottodydaktycznych.

Literatura podstawowa:

- Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego, red. Przemysław E. Gębal, Władysław T. Miodunka, PWN, Warszawa 2020.

- D. Coste i in., Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, Warszawa 2003.

- H. Komorowska, Metodyka nauczania języków obcych, Warszawa 2005 (wybrane rozdziały z część I, II i IV).

- I. Janowska, Planowanie lekcji języka obcego. Podręcznik i poradnik dla nauczycieli języków obcych, Kraków 2010.

Literatura uzupełniająca:

- I. Janowska, Podejście zadaniowe do nauczania języków obcych. Na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków 2011.

- I. Janowska i in. (red.), Programy nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1-C2, Kraków 2011.

- W. Miodunka, Glottodydaktyka polonistyczna. Pochodzenie – stan obecny – perspektywy, Kraków 2016.

- A. Rabiej i in. (red.), 40 koncepcji dobrych lekcji, Kraków 2011 (materiały zebrane na płycie CD).

- G. Zarzycka (red.), Błąd glottodydaktyczny, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 22/2015 (przegląd wybranych artykułów odnoszących się do badania glottodydaktycznych błędów uczniowskich i nauczycielskich (metodycznych); taż, Glottodydaktyka polonistyczna w procesie rozwoju. Rozważania na marginesie monografii Władysława T. Miodunki, „Poradnik Językowy” nr 8/2017, s. 56-73; taż, Glottodydaktyk w roli badacza. Wyzwania, dylematy, wymagane kompetencje, w: E. Kubacka i in. (red.), Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego IV, Toruń 2017 s. 17-30; taż, Indukcyjne nauczanie języków obcych. Krytyczny przegląd koncepcji, w: Polonistyka na początku XXI wieku. Diagnozy, koncepcje, perspektywy, tom V: W kręgu (glotto)dydaktyki, red. A. Achtelik, K. Graboń, Katowice 2018, s. 94-111.

Wybrane podręczniki glottodydaktyczne, strony internetowe oraz inne materiały edukacyjne.