Historia i metodologia archeologii

T

Znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie literatury naukowej z zakresu archeologii (mile widziana).

Zajęcia prowadzone są z wykorzystaniem metod podawczych oraz aktywizujących. Obejmują wykład problemowy z prezentacją multimedialną, a także pracę indywidualną i zespołową studentów (referowanie literatury przedmiotu, opracowanie wybranych zagadnień w formie ustnej lub pisemnej, dyskusję nad tekstami z zakresu historii archeologii, analizę wybranych studiów przypadku).

Ocena końcowa z konwersatorium jest ustalana na podstawie dwóch składników:

Kolokwium / test pisemny – 60% oceny końcowej

Aktywność i przygotowanie do zajęć – 40% oceny końcowej

Kryteria oceny aktywności i przygotowania:

5.0 (bardzo dobra): Student systematycznie przygotowuje się do zajęć, bierze aktywny udział w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne cechuje wysoki poziom merytoryczny.

4.0 (dobra): Student przygotowuje się regularnie, uczestniczy w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać drobne braki.

3.0 (dostateczna): Student sporadycznie przygotowuje się do zajęć, bierze udział w dyskusjach w ograniczonym zakresie, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać pewne braki.

2.0 (niedostateczna): Student nie przygotowuje się do zajęć, nie uczestniczy w dyskusjach.

Kolokwium / test pisemny – sprawdzający stopień opanowania wiedzy teoretycznej oraz umiejętność analizy i syntezy zagadnień z zakresu historii i metodologii archeologii.

Ocena przygotowania i aktywności podczas zajęć – obejmująca systematyczną znajomość zadanej literatury, poziom merytoryczny wypowiedzi, umiejętność odnoszenia omawianych treści do aktualnych odkryć i debat archeologicznych (wskazywania przykładów najnowszych odkryć archeologicznych i porównywania ich z omawianymi teoriami lub koncepcjami, komentowania, jak nowe dane lub badania wpływają na interpretację przeszłości, odniesienia się do aktualnych dyskusji naukowych, np. spornych interpretacji, kontrowersji metodologicznych czy debaty o znaczeniu odkryć).

1. Historiografia archeologii – przegląd głównych prac naukowych i kierunków badań w historii archeologii, analiza najważniejszych źródeł literaturowych.

2. Warsztat badawczy historyka archeologii - metody pracy badawczej w historii archeologii.

3.Studium sposobów postrzegania przeszłości w starożytności i średniowieczu oraz ich wpływu na rozwój archeologii.

4. Początki archeologii wielkich cywilizacji: wielość renesansów. Narodziny archeologii klasycznej w Europie. Odkrycia i interpretacje starożytnych cywilizacji.

5. Oświecenie i początki archeologii naukowej - rozwój metod naukowych w archeologii, początki systematycznych badań i klasyfikacji zabytków.

6.Archeologia czasów kolonialnych. Wpływ ekspansji kolonialnej na badania archeologiczne i rozwój wiedzy o przeszłości, eksploatacja dziedzictwa i tworzenie kolekcji muzealnych.

7. Archeologia narodowa w Europie. Kształtowanie się archeologii w kontekście budowy tożsamości narodowej w XIX wieku.

8. Archeologia w dobie nacjonalizmów i totalitaryzmów. Wpływ ideologii politycznych na badania archeologiczne w XX wieku, kontrowersje i manipulacje w interpretacji przeszłości.

9. Archeologia w XX i XXI wieku.

10. Dzieje polskich badań archeologicznych. Przegląd najważniejszych osiągnięć i instytucji archeologicznych w Polsce, wybitni badacze i kierunki badań.

Geof Carver, History and archaeology, the history of archaeology, and the archaeology of archaeology (dostępny on-line)

Tim Murray. 2002. Epilogue: why the history of archaeology matters. Antiquity 76: 234-238 (on-line)

N. Schlanger (ed) 2002 Ancestral Archives. Explorations in the History of Archaeology. Antiquity 76 (291) (on-line)

Oscar Moro-Abadía, The History of Archaeology as a ‘Colonial Discourse’ (on-line)

Trigger, B. (2006). A History of Archaeological Thought. Cambridge University Press (roz. I Studying the history of archaeology)

Danuta Piotrowska, Historia archeologii – dziedzina potrzebna a mało znana, Z Otchłani Wieków: pismo poświęcone pradziejom Polski , 54 /3 (1999) s. 54-59.

Gordon R. Willey, Jeremy A. Sabloff, A History of American archaeology, London 1974.

Ole Klindt-Jensen, A history of Scandinavian Archeology, London 1974.

Pedro Paulo A. Funari, A history of archaeology in Brazil, [w:] Histories of archaeology (on-line)

Karel Sklenar, Archaeology in Central Europe: The First 500 Years, Cambridge 1983.

Dilip K. Chakrabarti, The development of archaeology in the Indian subcontinent (on-line)

MIYAMOTO Kazuo, The Beginnings of Modern Archaeology in Japan and Japanese Archaeology before World War II (on-line)

RICHARD PEARSON, The Nature of Japanese Archaeology (on-line)

Junko Habu, Peter V. Lape, John W. Olsen, Handbook of East and Southeast Asian Archaeology (on-line)

A History of African Archaeology by P. Robertshaw (on-line) https://archive.org/details/historyofafrican0000unse_j3c5/page/n3/mode/2up

Tim Murray, The New Archaeology and the Archaeology of Australia (on-line)

Józef Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Poznań 1949.

Andrzej Abramowicz, Historia polskiej archeologii. XIX i XX wiek, Łódź 1991.

Andrzej Abramowicz, Historia archeologii polskiej. Początki, Łódź 1992 (Rozdział I: Początki staropolskie)

K. J. Czyżewski, Smoki, olbrzymy, zwierzęta przedpotopowe. O kościach kopalnych w katedrze krakowskiej, [w:] Dwa oblicza smoka (on-line)

Tomasz Kurasiński, Kamienie zrodzone z pioruna. O nietypowej formie recyklingu w średniowieczu i czasach nowożytnych, „Przegląd Archeologiczny” 2021, Vol. 69 (on-line).

Alain Schnapp 1996. The discovery of the past: the origins of archaeology. British Museum Press: London.

Renfrew, C., Bahn, P. (2016). Archeologia: teoria, metody, praktyka. PWN, s. 19-44 (roz. Badacze. Historia archeologii).

Monika Rekowska-Ruszkowska, Archeologia klasyczna, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań 2012, s. 218 – 230 (on-line)

Ewa Bugaj, Archeologia klasyczna. W poszukiwaniu swej tożsamości. Między przeszłością, teraźniejszością a historią sztuki, „Folia Praehistorica posnaniensia” t. XVI 2011, s. 255 – 277 (on-line)

Margarita Diaz-Andreu, A world history of nineteenth-century archaeology. Nationalism, Colonialism, and the Past, Oxford University Press 2007.

M. D. Matczak, Postkolonialny charakter archeologii greckiej. Przypadek marmurów partenońskich (on-line)

Bogusław Bakuła, Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), Teksty Drugie 2006, 6, s. 11-33.

Handbook of postcolonial archaeology, ed. Jane Lydon, Uzma Z. Rizvi

Nationalism and Archaeology in Europe, red. M. Diaz-Andreu, T. Champion, San Francisco 1996.

D.D. Fowler, Uses of the Past: Archaeology in the Service of the State [w:] Histories of Archaeology. A Reader in the History of Archaeology, red. T. Murray, Ch. Evans, Oxford 2008, s. 93–119.

B. Arnold, The Past as Propaganda: Totalitarian Archaeology in Nazi Germany, [in:] Histories of archaeology (on-line).

B. Arnold, The Power of the Past: Nationalism and Archaeology in 20th Century Germany, „Archaeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36.

M. Dietler, “Our Ancestors the Gauls”: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe [w:] ibidem, s. 194–221.

Dietler, M. 1994. ’Our Ancestors the Gauls’: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe. American Anthropologist 96(3): 584- 605.

K. Junker, Research under dictatorship: the German Archaeological Institute, 1929–1945, „Antiquity” 1998, nr 72 (276), s. 282–292.

K. Demidziuk, Wpływ archeologii nazistowskiej na zmiany nazw miejscowych w prowincji dolnośląskiej – wybrane przykłady [w:] Nazwa dokumentem przeszłości regionu, red. G. Strauchold, J. Nowosielska-Sobel, W. Kucharski, Wrocław 2010, s. 191–212.

Barbara Jachym, Wojna na słowa z polityką i historią w tle – językowe aspekty słynnego sporu o Słowian, „Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego” Tom XLIII, Rzeszów 2022, s. 169–186

M. I. Martínez Navarrete, The development of Spanish archaeology in the 20th century, „Archeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36, s. 326–329.

M. Díaz-Andreu, Theory and ideology in archaeology: Spanish archaeology under the Franco regime, „Antiquity” 1993, nr 67 (254), s. 74–82.

R. L. Lozny, Archaeology of the Communist Era a Political History of Archaeology of the 20th Century, red. idem, New York 2017.

Alessandro Guidi, Marxism in the European archaeology of the sixties: the case studies of Italy and France (on-line)

P. Florjanowicz, Archeolodzy polscy wobec nazizmu i komunizmu, 2023

Murray, T. 2007 Milestones in Archaeology. Santa Barbara: ABC Clio.

Murray, T. 2014 From Antiquarian to Archaeologist. The History and Philosophy of Archaeology. Barnsley: Pen and Sword.

Murray, T. (ed.) 1999. Encyclopedia of Archaeology: The Great Archaeologists, 2 vols. ABC-CLIO Press: Santa Barbara.

Murray, T. (ed.) 2001. Encyclopedia of Archaeology: History and Discoveries, 3 vols. ABC- CLIO Press: Santa Barbara

Murray, T. and C. Evans (eds) 2008. The history of archaeology: a reader. Oxford University Press: Oxford.

T

Znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie literatury naukowej z zakresu archeologii (mile widziana).

Zajęcia prowadzone są z wykorzystaniem metod podawczych oraz aktywizujących. Obejmują wykład problemowy z prezentacją multimedialną, a także pracę indywidualną i zespołową studentów (referowanie literatury przedmiotu, opracowanie wybranych zagadnień w formie ustnej lub pisemnej, dyskusję nad tekstami z zakresu historii archeologii, analizę wybranych studiów przypadku).

Ocena końcowa z konwersatorium jest ustalana na podstawie dwóch składników:

Kolokwium / test pisemny – 60% oceny końcowej

Aktywność i przygotowanie do zajęć – 40% oceny końcowej

Kryteria oceny aktywności i przygotowania:

5.0 (bardzo dobra): Student systematycznie przygotowuje się do zajęć, bierze aktywny udział w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne cechuje wysoki poziom merytoryczny.

4.0 (dobra): Student przygotowuje się regularnie, uczestniczy w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać drobne braki.

3.0 (dostateczna): Student sporadycznie przygotowuje się do zajęć, bierze udział w dyskusjach w ograniczonym zakresie, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać pewne braki.

2.0 (niedostateczna): Student nie przygotowuje się do zajęć, nie uczestniczy w dyskusjach.

Kolokwium / test pisemny – sprawdzający stopień opanowania wiedzy teoretycznej oraz umiejętność analizy i syntezy zagadnień z zakresu historii i metodologii archeologii.

Ocena przygotowania i aktywności podczas zajęć – obejmująca systematyczną znajomość zadanej literatury, poziom merytoryczny wypowiedzi, umiejętność odnoszenia omawianych treści do aktualnych odkryć i debat archeologicznych (wskazywania przykładów najnowszych odkryć archeologicznych i porównywania ich z omawianymi teoriami lub koncepcjami, komentowania, jak nowe dane lub badania wpływają na interpretację przeszłości, odniesienia się do aktualnych dyskusji naukowych, np. spornych interpretacji, kontrowersji metodologicznych czy debaty o znaczeniu odkryć).

1. Historiografia archeologii –przegląd głównych prac naukowych i kierunków badań w historii archeologii, analiza najważniejszych źródeł literaturowych.

2. Warsztat badawczy historyka archeologii - metody pracy badawczej w historii archeologii.

3.Studium sposobów postrzegania przeszłości starożytności i średniowiecznych oraz ich wpływu na rozwój archeologii.

4. Początki archeologii wielkich cywilizacji: wielość renesansów. Narodziny archeologii klasycznej w Europie, odkrycia i interpretacje starożytnych cywilizacji.

Archeologia klasyczna w Polsce.

5. Oświecenie i początki archeologii naukowej - rozwój metod naukowych w archeologii, początki systematycznych badań i klasyfikacji zabytków.

6.Archeologia czasów kolonialnych. Wpływ ekspansji kolonialnej na badania archeologiczne i rozwój wiedzy o przeszłości, eksploatacja dziedzictwa i tworzenie kolekcji muzealnych.

7. Archeologia narodowa w Europie. Kształtowanie się archeologii w kontekście budowy tożsamości narodowej w XIX wieku.

8. Archeologia w dobie nacjonalizmów i totalitaryzmów. Wpływ ideologii politycznych na badania archeologiczne w XX wieku, kontrowersje i manipulacje w interpretacji przeszłości.

9. Dzieje polskich badań archeologicznych. Przegląd najważniejszych osiągnięć i instytucji archeologicznych w Polsce, wybitni badacze i kierunki badań.

10. Dzieje łódzkiego ośrodka archeologicznego

Geof Carver, History and archaeology, the history of archaeology, and the archaeology of archaeology (dostępny on-line)

Tim Murray. 2002. Epilogue: why the history of archaeology matters. Antiquity 76: 234-238 (on-line)

N. Schlanger (ed) 2002 Ancestral Archives. Explorations in the History of Archaeology. Antiquity 76 (291) (on-line)

Oscar Moro-Abadía, The History of Archaeology as a ‘Colonial Discourse’ (on-line)

Trigger, B. (2006). A History of Archaeological Thought. Cambridge University Press (roz. I Studying the history of archaeology)

Danuta Piotrowska, Historia archeologii – dziedzina potrzebna a mało znana, Z Otchłani Wieków: pismo poświęcone pradziejom Polski , 54 /3 (1999) s. 54-59.

Gordon R. Willey, Jeremy A. Sabloff, A History of American archaeology, London 1974.

Ole Klindt-Jensen, A history of Scandinavian Archeology, London 1974.

Pedro Paulo A. Funari, A history of archaeology in Brazil, [w:] Histories of archaeology (on-line)

Karel Sklenar, Archaeology in Central Europe: The First 500 Years, Cambridge 1983.

Dilip K. Chakrabarti, The development of archaeology in the Indian subcontinent (on-line)

MIYAMOTO Kazuo, The Beginnings of Modern Archaeology in Japan and Japanese Archaeology before World War II (on-line)

RICHARD PEARSON, The Nature of Japanese Archaeology (on-line)

Junko Habu, Peter V. Lape, John W. Olsen, Handbook of East and Southeast Asian Archaeology (on-line)

A History of African Archaeology by P. Robertshaw (on-line) https://archive.org/details/historyofafrican0000unse_j3c5/page/n3/mode/2up

Tim Murray, The New Archaeology and the Archaeology of Australia (on-line)

Józef Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Poznań 1949.

Andrzej Abramowicz, Historia polskiej archeologii. XIX i XX wiek, Łódź 1991.

Andrzej Abramowicz, Historia archeologii polskiej. Początki, Łódź 1992 (Rozdział I: Początki staropolskie)

K. J. Czyżewski, Smoki, olbrzymy, zwierzęta przedpotopowe. O kościach kopalnych w katedrze krakowskiej, [w:] Dwa oblicza smoka (on-line)

Tomasz Kurasiński, Kamienie zrodzone z pioruna. O nietypowej formie recyklingu w średniowieczu i czasach nowożytnych, „Przegląd Archeologiczny” 2021, Vol. 69 (on-line).

Alain Schnapp 1996. The discovery of the past: the origins of archaeology. British Museum Press: London.

Renfrew, C., Bahn, P. (2016). Archeologia: teoria, metody, praktyka. PWN, s. 19-44 (roz. Badacze. Historia archeologii).

Monika Rekowska-Ruszkowska, Archeologia klasyczna, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań 2012, s. 218 – 230 (on-line)

Ewa Bugaj, Archeologia klasyczna. W poszukiwaniu swej tożsamości. Między przeszłością, teraźniejszością a historią sztuki, „Folia Praehistorica posnaniensia” t. XVI 2011, s. 255 – 277 (on-line)

Margarita Diaz-Andreu, A world history of nineteenth-century archaeology. Nationalism, Colonialism, and the Past, Oxford University Press 2007.

M. D. Matczak, Postkolonialny charakter archeologii greckiej. Przypadek marmurów partenońskich (on-line)

Bogusław Bakuła, Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), Teksty Drugie 2006, 6, s. 11-33.

Handbook of postcolonial archaeology, ed. Jane Lydon, Uzma Z. Rizvi

Nationalism and Archaeology in Europe, red. M. Diaz-Andreu, T. Champion, San Francisco 1996.

D.D. Fowler, Uses of the Past: Archaeology in the Service of the State [w:] Histories of Archaeology. A Reader in the History of Archaeology, red. T. Murray, Ch. Evans, Oxford 2008, s. 93–119.

B. Arnold, The Past as Propaganda: Totalitarian Archaeology in Nazi Germany, [in:] Histories of archaeology (on-line).

B. Arnold, The Power of the Past: Nationalism and Archaeology in 20th Century Germany, „Archaeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36.

M. Dietler, “Our Ancestors the Gauls”: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe [w:] ibidem, s. 194–221.

Dietler, M. 1994. ’Our Ancestors the Gauls’: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe. American Anthropologist 96(3): 584- 605.

K. Junker, Research under dictatorship: the German Archaeological Institute, 1929–1945, „Antiquity” 1998, nr 72 (276), s. 282–292.

K. Demidziuk, Wpływ archeologii nazistowskiej na zmiany nazw miejscowych w prowincji dolnośląskiej – wybrane przykłady [w:] Nazwa dokumentem przeszłości regionu, red. G. Strauchold, J. Nowosielska-Sobel, W. Kucharski, Wrocław 2010, s. 191–212.

Barbara Jachym, Wojna na słowa z polityką i historią w tle – językowe aspekty słynnego sporu o Słowian, „Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego” Tom XLIII, Rzeszów 2022, s. 169–186

M. I. Martínez Navarrete, The development of Spanish archaeology in the 20th century, „Archeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36, s. 326–329.

M. Díaz-Andreu, Theory and ideology in archaeology: Spanish archaeology under the Franco regime, „Antiquity” 1993, nr 67 (254), s. 74–82.

R. L. Lozny, Archaeology of the Communist Era a Political History of Archaeology of the 20th Century, red. idem, New York 2017.

Alessandro Guidi, Marxism in the European archaeology of the sixties: the case studies of Italy and France (on-line)

P. Florjanowicz, Archeolodzy polscy wobec nazizmu i komunizmu, 2023

Murray, T. 2007 Milestones in Archaeology. Santa Barbara: ABC Clio.

Murray, T. 2014 From Antiquarian to Archaeologist. The History and Philosophy of Archaeology. Barnsley: Pen and Sword.

Murray, T. (ed.) 1999. Encyclopedia of Archaeology: The Great Archaeologists, 2 vols. ABC-CLIO Press: Santa Barbara.

Murray, T. (ed.) 2001. Encyclopedia of Archaeology: History and Discoveries, 3 vols. ABC- CLIO Press: Santa Barbara

Murray, T. and C. Evans (eds) 2008. The history of archaeology: a reader. Oxford University Press: Oxford.

T

Znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie literatury naukowej z zakresu archeologii (mile widziana).

Zajęcia prowadzone są z wykorzystaniem metod podawczych oraz aktywizujących. Obejmują wykład problemowy z prezentacją multimedialną, a także pracę indywidualną i zespołową studentów (referowanie literatury przedmiotu, opracowanie wybranych zagadnień w formie ustnej lub pisemnej, dyskusję nad tekstami z zakresu historii archeologii, analizę wybranych studiów przypadku).

Ocena końcowa z konwersatorium jest ustalana na podstawie dwóch składników:

Kolokwium / test pisemny – 60% oceny końcowej

Aktywność i przygotowanie do zajęć – 40% oceny końcowej

Kryteria oceny aktywności i przygotowania:

5.0 (bardzo dobra): Student systematycznie przygotowuje się do zajęć, bierze aktywny udział w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne cechuje wysoki poziom merytoryczny.

4.0 (dobra): Student przygotowuje się regularnie, uczestniczy w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać drobne braki.

3.0 (dostateczna): Student sporadycznie przygotowuje się do zajęć, bierze udział w dyskusjach w ograniczonym zakresie, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać pewne braki.

2.0 (niedostateczna): Student nie przygotowuje się do zajęć, nie uczestniczy w dyskusjach.

Kolokwium / test pisemny – sprawdzający stopień opanowania wiedzy teoretycznej oraz umiejętność analizy i syntezy zagadnień z zakresu historii i metodologii archeologii.

Ocena przygotowania i aktywności podczas zajęć – obejmująca systematyczną znajomość zadanej literatury, poziom merytoryczny wypowiedzi, umiejętność odnoszenia omawianych treści do aktualnych odkryć i debat archeologicznych (wskazywania przykładów najnowszych odkryć archeologicznych i porównywania ich z omawianymi teoriami lub koncepcjami, komentowania, jak nowe dane lub badania wpływają na interpretację przeszłości, odniesienia się do aktualnych dyskusji naukowych, np. spornych interpretacji, kontrowersji metodologicznych czy debaty o znaczeniu odkryć).

1. Historiografia archeologii –przegląd głównych prac naukowych i kierunków badań w historii archeologii, analiza najważniejszych źródeł literaturowych.

2. Warsztat badawczy historyka archeologii - metody pracy badawczej w historii archeologii.

3.Studium sposobów postrzegania przeszłości starożytności i średniowiecznych oraz ich wpływu na rozwój archeologii.

4. Początki archeologii wielkich cywilizacji: wielość renesansów. Narodziny archeologii klasycznej w Europie, odkrycia i interpretacje starożytnych cywilizacji.

Archeologia klasyczna w Polsce.

5. Oświecenie i początki archeologii naukowej - rozwój metod naukowych w archeologii, początki systematycznych badań i klasyfikacji zabytków.

6.Archeologia czasów kolonialnych. Wpływ ekspansji kolonialnej na badania archeologiczne i rozwój wiedzy o przeszłości, eksploatacja dziedzictwa i tworzenie kolekcji muzealnych.

7. Archeologia narodowa w Europie. Kształtowanie się archeologii w kontekście budowy tożsamości narodowej w XIX wieku.

8. Archeologia w dobie nacjonalizmów i totalitaryzmów. Wpływ ideologii politycznych na badania archeologiczne w XX wieku, kontrowersje i manipulacje w interpretacji przeszłości.

9. Dzieje polskich badań archeologicznych. Przegląd najważniejszych osiągnięć i instytucji archeologicznych w Polsce, wybitni badacze i kierunki badań.

10. Dzieje łódzkiego ośrodka archeologicznego

Geof Carver, History and archaeology, the history of archaeology, and the archaeology of archaeology (dostępny on-line)

Tim Murray. 2002. Epilogue: why the history of archaeology matters. Antiquity 76: 234-238 (on-line)

N. Schlanger (ed) 2002 Ancestral Archives. Explorations in the History of Archaeology. Antiquity 76 (291) (on-line)

Oscar Moro-Abadía, The History of Archaeology as a ‘Colonial Discourse’ (on-line)

Trigger, B. (2006). A History of Archaeological Thought. Cambridge University Press (roz. I Studying the history of archaeology)

Danuta Piotrowska, Historia archeologii – dziedzina potrzebna a mało znana, Z Otchłani Wieków: pismo poświęcone pradziejom Polski , 54 /3 (1999) s. 54-59.

Gordon R. Willey, Jeremy A. Sabloff, A History of American archaeology, London 1974.

Ole Klindt-Jensen, A history of Scandinavian Archeology, London 1974.

Pedro Paulo A. Funari, A history of archaeology in Brazil, [w:] Histories of archaeology (on-line)

Karel Sklenar, Archaeology in Central Europe: The First 500 Years, Cambridge 1983.

Dilip K. Chakrabarti, The development of archaeology in the Indian subcontinent (on-line)

MIYAMOTO Kazuo, The Beginnings of Modern Archaeology in Japan and Japanese Archaeology before World War II (on-line)

RICHARD PEARSON, The Nature of Japanese Archaeology (on-line)

Junko Habu, Peter V. Lape, John W. Olsen, Handbook of East and Southeast Asian Archaeology (on-line)

A History of African Archaeology by P. Robertshaw (on-line) https://archive.org/details/historyofafrican0000unse_j3c5/page/n3/mode/2up

Tim Murray, The New Archaeology and the Archaeology of Australia (on-line)

Józef Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Poznań 1949.

Andrzej Abramowicz, Historia polskiej archeologii. XIX i XX wiek, Łódź 1991.

Andrzej Abramowicz, Historia archeologii polskiej. Początki, Łódź 1992 (Rozdział I: Początki staropolskie)

K. J. Czyżewski, Smoki, olbrzymy, zwierzęta przedpotopowe. O kościach kopalnych w katedrze krakowskiej, [w:] Dwa oblicza smoka (on-line)

Tomasz Kurasiński, Kamienie zrodzone z pioruna. O nietypowej formie recyklingu w średniowieczu i czasach nowożytnych, „Przegląd Archeologiczny” 2021, Vol. 69 (on-line).

Alain Schnapp 1996. The discovery of the past: the origins of archaeology. British Museum Press: London.

Renfrew, C., Bahn, P. (2016). Archeologia: teoria, metody, praktyka. PWN, s. 19-44 (roz. Badacze. Historia archeologii).

Monika Rekowska-Ruszkowska, Archeologia klasyczna, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań 2012, s. 218 – 230 (on-line)

Ewa Bugaj, Archeologia klasyczna. W poszukiwaniu swej tożsamości. Między przeszłością, teraźniejszością a historią sztuki, „Folia Praehistorica posnaniensia” t. XVI 2011, s. 255 – 277 (on-line)

Margarita Diaz-Andreu, A world history of nineteenth-century archaeology. Nationalism, Colonialism, and the Past, Oxford University Press 2007.

M. D. Matczak, Postkolonialny charakter archeologii greckiej. Przypadek marmurów partenońskich (on-line)

Bogusław Bakuła, Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), Teksty Drugie 2006, 6, s. 11-33.

Handbook of postcolonial archaeology, ed. Jane Lydon, Uzma Z. Rizvi

Nationalism and Archaeology in Europe, red. M. Diaz-Andreu, T. Champion, San Francisco 1996.

D.D. Fowler, Uses of the Past: Archaeology in the Service of the State [w:] Histories of Archaeology. A Reader in the History of Archaeology, red. T. Murray, Ch. Evans, Oxford 2008, s. 93–119.

B. Arnold, The Past as Propaganda: Totalitarian Archaeology in Nazi Germany, [in:] Histories of archaeology (on-line).

B. Arnold, The Power of the Past: Nationalism and Archaeology in 20th Century Germany, „Archaeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36.

M. Dietler, “Our Ancestors the Gauls”: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe [w:] ibidem, s. 194–221.

Dietler, M. 1994. ’Our Ancestors the Gauls’: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe. American Anthropologist 96(3): 584- 605.

K. Junker, Research under dictatorship: the German Archaeological Institute, 1929–1945, „Antiquity” 1998, nr 72 (276), s. 282–292.

K. Demidziuk, Wpływ archeologii nazistowskiej na zmiany nazw miejscowych w prowincji dolnośląskiej – wybrane przykłady [w:] Nazwa dokumentem przeszłości regionu, red. G. Strauchold, J. Nowosielska-Sobel, W. Kucharski, Wrocław 2010, s. 191–212.

Barbara Jachym, Wojna na słowa z polityką i historią w tle – językowe aspekty słynnego sporu o Słowian, „Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego” Tom XLIII, Rzeszów 2022, s. 169–186

M. I. Martínez Navarrete, The development of Spanish archaeology in the 20th century, „Archeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36, s. 326–329.

M. Díaz-Andreu, Theory and ideology in archaeology: Spanish archaeology under the Franco regime, „Antiquity” 1993, nr 67 (254), s. 74–82.

R. L. Lozny, Archaeology of the Communist Era a Political History of Archaeology of the 20th Century, red. idem, New York 2017.

Alessandro Guidi, Marxism in the European archaeology of the sixties: the case studies of Italy and France (on-line)

P. Florjanowicz, Archeolodzy polscy wobec nazizmu i komunizmu, 2023

Murray, T. 2007 Milestones in Archaeology. Santa Barbara: ABC Clio.

Murray, T. 2014 From Antiquarian to Archaeologist. The History and Philosophy of Archaeology. Barnsley: Pen and Sword.

Murray, T. (ed.) 1999. Encyclopedia of Archaeology: The Great Archaeologists, 2 vols. ABC-CLIO Press: Santa Barbara.

Murray, T. (ed.) 2001. Encyclopedia of Archaeology: History and Discoveries, 3 vols. ABC- CLIO Press: Santa Barbara

Murray, T. and C. Evans (eds) 2008. The history of archaeology: a reader. Oxford University Press: Oxford.

T

Znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie literatury naukowej z zakresu archeologii (mile widziana).

Zajęcia prowadzone są z wykorzystaniem metod podawczych oraz aktywizujących. Obejmują wykład problemowy z prezentacją multimedialną, a także pracę indywidualną i zespołową studentów (referowanie literatury przedmiotu, opracowanie wybranych zagadnień w formie ustnej lub pisemnej, dyskusję nad tekstami z zakresu historii archeologii, analizę wybranych studiów przypadku).

Ocena końcowa z konwersatorium jest ustalana na podstawie dwóch składników:

Kolokwium / test pisemny – 60% oceny końcowej

Aktywność i przygotowanie do zajęć – 40% oceny końcowej

Kryteria oceny aktywności i przygotowania:

5.0 (bardzo dobra): Student systematycznie przygotowuje się do zajęć, bierze aktywny udział w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne cechuje wysoki poziom merytoryczny.

4.0 (dobra): Student przygotowuje się regularnie, uczestniczy w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać drobne braki.

3.0 (dostateczna): Student sporadycznie przygotowuje się do zajęć, bierze udział w dyskusjach w ograniczonym zakresie, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać pewne braki.

2.0 (niedostateczna): Student nie przygotowuje się do zajęć, nie uczestniczy w dyskusjach.

Kolokwium / test pisemny – sprawdzający stopień opanowania wiedzy teoretycznej oraz umiejętność analizy i syntezy zagadnień z zakresu historii i metodologii archeologii.

Ocena przygotowania i aktywności podczas zajęć – obejmująca systematyczną znajomość zadanej literatury, poziom merytoryczny wypowiedzi, umiejętność odnoszenia omawianych treści do aktualnych odkryć i debat archeologicznych (wskazywania przykładów najnowszych odkryć archeologicznych i porównywania ich z omawianymi teoriami lub koncepcjami, komentowania, jak nowe dane lub badania wpływają na interpretację przeszłości, odniesienia się do aktualnych dyskusji naukowych, np. spornych interpretacji, kontrowersji metodologicznych czy debaty o znaczeniu odkryć).

1. Historiografia archeologii –przegląd głównych prac naukowych i kierunków badań w historii archeologii, analiza najważniejszych źródeł literaturowych.

2. Warsztat badawczy historyka archeologii - metody pracy badawczej w historii archeologii.

3.Studium sposobów postrzegania przeszłości starożytności i średniowiecznych oraz ich wpływu na rozwój archeologii.

4. Początki archeologii wielkich cywilizacji: wielość renesansów. Narodziny archeologii klasycznej w Europie, odkrycia i interpretacje starożytnych cywilizacji.

Archeologia klasyczna w Polsce.

5. Oświecenie i początki archeologii naukowej - rozwój metod naukowych w archeologii, początki systematycznych badań i klasyfikacji zabytków.

6.Archeologia czasów kolonialnych. Wpływ ekspansji kolonialnej na badania archeologiczne i rozwój wiedzy o przeszłości, eksploatacja dziedzictwa i tworzenie kolekcji muzealnych.

7. Archeologia narodowa w Europie. Kształtowanie się archeologii w kontekście budowy tożsamości narodowej w XIX wieku.

8. Archeologia w dobie nacjonalizmów i totalitaryzmów. Wpływ ideologii politycznych na badania archeologiczne w XX wieku, kontrowersje i manipulacje w interpretacji przeszłości.

9. Dzieje polskich badań archeologicznych. Przegląd najważniejszych osiągnięć i instytucji archeologicznych w Polsce, wybitni badacze i kierunki badań.

10. Dzieje łódzkiego ośrodka archeologicznego

Geof Carver, History and archaeology, the history of archaeology, and the archaeology of archaeology (dostępny on-line)

Tim Murray. 2002. Epilogue: why the history of archaeology matters. Antiquity 76: 234-238 (on-line)

N. Schlanger (ed) 2002 Ancestral Archives. Explorations in the History of Archaeology. Antiquity 76 (291) (on-line)

Oscar Moro-Abadía, The History of Archaeology as a ‘Colonial Discourse’ (on-line)

Trigger, B. (2006). A History of Archaeological Thought. Cambridge University Press (roz. I Studying the history of archaeology)

Danuta Piotrowska, Historia archeologii – dziedzina potrzebna a mało znana, Z Otchłani Wieków: pismo poświęcone pradziejom Polski , 54 /3 (1999) s. 54-59.

Gordon R. Willey, Jeremy A. Sabloff, A History of American archaeology, London 1974.

Ole Klindt-Jensen, A history of Scandinavian Archeology, London 1974.

Pedro Paulo A. Funari, A history of archaeology in Brazil, [w:] Histories of archaeology (on-line)

Karel Sklenar, Archaeology in Central Europe: The First 500 Years, Cambridge 1983.

Dilip K. Chakrabarti, The development of archaeology in the Indian subcontinent (on-line)

MIYAMOTO Kazuo, The Beginnings of Modern Archaeology in Japan and Japanese Archaeology before World War II (on-line)

RICHARD PEARSON, The Nature of Japanese Archaeology (on-line)

Junko Habu, Peter V. Lape, John W. Olsen, Handbook of East and Southeast Asian Archaeology (on-line)

A History of African Archaeology by P. Robertshaw (on-line) https://archive.org/details/historyofafrican0000unse_j3c5/page/n3/mode/2up

Tim Murray, The New Archaeology and the Archaeology of Australia (on-line)

Józef Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Poznań 1949.

Andrzej Abramowicz, Historia polskiej archeologii. XIX i XX wiek, Łódź 1991.

Andrzej Abramowicz, Historia archeologii polskiej. Początki, Łódź 1992 (Rozdział I: Początki staropolskie)

K. J. Czyżewski, Smoki, olbrzymy, zwierzęta przedpotopowe. O kościach kopalnych w katedrze krakowskiej, [w:] Dwa oblicza smoka (on-line)

Tomasz Kurasiński, Kamienie zrodzone z pioruna. O nietypowej formie recyklingu w średniowieczu i czasach nowożytnych, „Przegląd Archeologiczny” 2021, Vol. 69 (on-line).

Alain Schnapp 1996. The discovery of the past: the origins of archaeology. British Museum Press: London.

Renfrew, C., Bahn, P. (2016). Archeologia: teoria, metody, praktyka. PWN, s. 19-44 (roz. Badacze. Historia archeologii).

Monika Rekowska-Ruszkowska, Archeologia klasyczna, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań 2012, s. 218 – 230 (on-line)

Ewa Bugaj, Archeologia klasyczna. W poszukiwaniu swej tożsamości. Między przeszłością, teraźniejszością a historią sztuki, „Folia Praehistorica posnaniensia” t. XVI 2011, s. 255 – 277 (on-line)

Margarita Diaz-Andreu, A world history of nineteenth-century archaeology. Nationalism, Colonialism, and the Past, Oxford University Press 2007.

M. D. Matczak, Postkolonialny charakter archeologii greckiej. Przypadek marmurów partenońskich (on-line)

Bogusław Bakuła, Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), Teksty Drugie 2006, 6, s. 11-33.

Handbook of postcolonial archaeology, ed. Jane Lydon, Uzma Z. Rizvi

Nationalism and Archaeology in Europe, red. M. Diaz-Andreu, T. Champion, San Francisco 1996.

D.D. Fowler, Uses of the Past: Archaeology in the Service of the State [w:] Histories of Archaeology. A Reader in the History of Archaeology, red. T. Murray, Ch. Evans, Oxford 2008, s. 93–119.

B. Arnold, The Past as Propaganda: Totalitarian Archaeology in Nazi Germany, [in:] Histories of archaeology (on-line).

B. Arnold, The Power of the Past: Nationalism and Archaeology in 20th Century Germany, „Archaeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36.

M. Dietler, “Our Ancestors the Gauls”: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe [w:] ibidem, s. 194–221.

Dietler, M. 1994. ’Our Ancestors the Gauls’: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe. American Anthropologist 96(3): 584- 605.

K. Junker, Research under dictatorship: the German Archaeological Institute, 1929–1945, „Antiquity” 1998, nr 72 (276), s. 282–292.

K. Demidziuk, Wpływ archeologii nazistowskiej na zmiany nazw miejscowych w prowincji dolnośląskiej – wybrane przykłady [w:] Nazwa dokumentem przeszłości regionu, red. G. Strauchold, J. Nowosielska-Sobel, W. Kucharski, Wrocław 2010, s. 191–212.

Barbara Jachym, Wojna na słowa z polityką i historią w tle – językowe aspekty słynnego sporu o Słowian, „Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego” Tom XLIII, Rzeszów 2022, s. 169–186

M. I. Martínez Navarrete, The development of Spanish archaeology in the 20th century, „Archeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36, s. 326–329.

M. Díaz-Andreu, Theory and ideology in archaeology: Spanish archaeology under the Franco regime, „Antiquity” 1993, nr 67 (254), s. 74–82.

R. L. Lozny, Archaeology of the Communist Era a Political History of Archaeology of the 20th Century, red. idem, New York 2017.

Alessandro Guidi, Marxism in the European archaeology of the sixties: the case studies of Italy and France (on-line)

P. Florjanowicz, Archeolodzy polscy wobec nazizmu i komunizmu, 2023

Murray, T. 2007 Milestones in Archaeology. Santa Barbara: ABC Clio.

Murray, T. 2014 From Antiquarian to Archaeologist. The History and Philosophy of Archaeology. Barnsley: Pen and Sword.

Murray, T. (ed.) 1999. Encyclopedia of Archaeology: The Great Archaeologists, 2 vols. ABC-CLIO Press: Santa Barbara.

Murray, T. (ed.) 2001. Encyclopedia of Archaeology: History and Discoveries, 3 vols. ABC- CLIO Press: Santa Barbara

Murray, T. and C. Evans (eds) 2008. The history of archaeology: a reader. Oxford University Press: Oxford.

T

Znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym czytanie literatury naukowej z zakresu archeologii (mile widziana).

Zajęcia prowadzone są z wykorzystaniem metod podawczych oraz aktywizujących. Obejmują wykład problemowy z prezentacją multimedialną, a także pracę indywidualną i zespołową studentów (referowanie literatury przedmiotu, opracowanie wybranych zagadnień w formie ustnej lub pisemnej, dyskusję nad tekstami z zakresu historii archeologii, analizę wybranych studiów przypadku).

Ocena końcowa z konwersatorium jest ustalana na podstawie dwóch składników:

Kolokwium / test pisemny – 60% oceny końcowej

Aktywność i przygotowanie do zajęć – 40% oceny końcowej

Kryteria oceny aktywności i przygotowania:

5.0 (bardzo dobra): Student systematycznie przygotowuje się do zajęć, bierze aktywny udział w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne cechuje wysoki poziom merytoryczny.

4.0 (dobra): Student przygotowuje się regularnie, uczestniczy w dyskusjach, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać drobne braki.

3.0 (dostateczna): Student sporadycznie przygotowuje się do zajęć, bierze udział w dyskusjach w ograniczonym zakresie, a jego wystąpienia i prace pisemne są poprawne i merytoryczne, choć mogą zawierać pewne braki.

2.0 (niedostateczna): Student nie przygotowuje się do zajęć, nie uczestniczy w dyskusjach.

Kolokwium / test pisemny – sprawdzający stopień opanowania wiedzy teoretycznej oraz umiejętność analizy i syntezy zagadnień z zakresu historii i metodologii archeologii.

Ocena przygotowania i aktywności podczas zajęć – obejmująca systematyczną znajomość zadanej literatury, poziom merytoryczny wypowiedzi, umiejętność odnoszenia omawianych treści do aktualnych odkryć i debat archeologicznych (wskazywania przykładów najnowszych odkryć archeologicznych i porównywania ich z omawianymi teoriami lub koncepcjami, komentowania, jak nowe dane lub badania wpływają na interpretację przeszłości, odniesienia się do aktualnych dyskusji naukowych, np. spornych interpretacji, kontrowersji metodologicznych czy debaty o znaczeniu odkryć).

1. Historiografia archeologii –przegląd głównych prac naukowych i kierunków badań w historii archeologii, analiza najważniejszych źródeł literaturowych.

2. Warsztat badawczy historyka archeologii - metody pracy badawczej w historii archeologii.

3.Studium sposobów postrzegania przeszłości starożytności i średniowiecznych oraz ich wpływu na rozwój archeologii.

4. Początki archeologii wielkich cywilizacji: wielość renesansów. Narodziny archeologii klasycznej w Europie, odkrycia i interpretacje starożytnych cywilizacji.

Archeologia klasyczna w Polsce.

5. Oświecenie i początki archeologii naukowej - rozwój metod naukowych w archeologii, początki systematycznych badań i klasyfikacji zabytków.

6.Archeologia czasów kolonialnych. Wpływ ekspansji kolonialnej na badania archeologiczne i rozwój wiedzy o przeszłości, eksploatacja dziedzictwa i tworzenie kolekcji muzealnych.

7. Archeologia narodowa w Europie. Kształtowanie się archeologii w kontekście budowy tożsamości narodowej w XIX wieku.

8. Archeologia w dobie nacjonalizmów i totalitaryzmów. Wpływ ideologii politycznych na badania archeologiczne w XX wieku, kontrowersje i manipulacje w interpretacji przeszłości.

9. Dzieje polskich badań archeologicznych. Przegląd najważniejszych osiągnięć i instytucji archeologicznych w Polsce, wybitni badacze i kierunki badań.

10. Dzieje łódzkiego ośrodka archeologicznego

Geof Carver, History and archaeology, the history of archaeology, and the archaeology of archaeology (dostępny on-line)

Tim Murray. 2002. Epilogue: why the history of archaeology matters. Antiquity 76: 234-238 (on-line)

N. Schlanger (ed) 2002 Ancestral Archives. Explorations in the History of Archaeology. Antiquity 76 (291) (on-line)

Oscar Moro-Abadía, The History of Archaeology as a ‘Colonial Discourse’ (on-line)

Trigger, B. (2006). A History of Archaeological Thought. Cambridge University Press (roz. I Studying the history of archaeology)

Danuta Piotrowska, Historia archeologii – dziedzina potrzebna a mało znana, Z Otchłani Wieków: pismo poświęcone pradziejom Polski , 54 /3 (1999) s. 54-59.

Gordon R. Willey, Jeremy A. Sabloff, A History of American archaeology, London 1974.

Ole Klindt-Jensen, A history of Scandinavian Archeology, London 1974.

Pedro Paulo A. Funari, A history of archaeology in Brazil, [w:] Histories of archaeology (on-line)

Karel Sklenar, Archaeology in Central Europe: The First 500 Years, Cambridge 1983.

Dilip K. Chakrabarti, The development of archaeology in the Indian subcontinent (on-line)

MIYAMOTO Kazuo, The Beginnings of Modern Archaeology in Japan and Japanese Archaeology before World War II (on-line)

RICHARD PEARSON, The Nature of Japanese Archaeology (on-line)

Junko Habu, Peter V. Lape, John W. Olsen, Handbook of East and Southeast Asian Archaeology (on-line)

A History of African Archaeology by P. Robertshaw (on-line) https://archive.org/details/historyofafrican0000unse_j3c5/page/n3/mode/2up

Tim Murray, The New Archaeology and the Archaeology of Australia (on-line)

Józef Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Poznań 1949.

Andrzej Abramowicz, Historia polskiej archeologii. XIX i XX wiek, Łódź 1991.

Andrzej Abramowicz, Historia archeologii polskiej. Początki, Łódź 1992 (Rozdział I: Początki staropolskie)

K. J. Czyżewski, Smoki, olbrzymy, zwierzęta przedpotopowe. O kościach kopalnych w katedrze krakowskiej, [w:] Dwa oblicza smoka (on-line)

Tomasz Kurasiński, Kamienie zrodzone z pioruna. O nietypowej formie recyklingu w średniowieczu i czasach nowożytnych, „Przegląd Archeologiczny” 2021, Vol. 69 (on-line).

Alain Schnapp 1996. The discovery of the past: the origins of archaeology. British Museum Press: London.

Renfrew, C., Bahn, P. (2016). Archeologia: teoria, metody, praktyka. PWN, s. 19-44 (roz. Badacze. Historia archeologii).

Monika Rekowska-Ruszkowska, Archeologia klasyczna, [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań 2012, s. 218 – 230 (on-line)

Ewa Bugaj, Archeologia klasyczna. W poszukiwaniu swej tożsamości. Między przeszłością, teraźniejszością a historią sztuki, „Folia Praehistorica posnaniensia” t. XVI 2011, s. 255 – 277 (on-line)

Margarita Diaz-Andreu, A world history of nineteenth-century archaeology. Nationalism, Colonialism, and the Past, Oxford University Press 2007.

M. D. Matczak, Postkolonialny charakter archeologii greckiej. Przypadek marmurów partenońskich (on-line)

Bogusław Bakuła, Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), Teksty Drugie 2006, 6, s. 11-33.

Handbook of postcolonial archaeology, ed. Jane Lydon, Uzma Z. Rizvi

Nationalism and Archaeology in Europe, red. M. Diaz-Andreu, T. Champion, San Francisco 1996.

D.D. Fowler, Uses of the Past: Archaeology in the Service of the State [w:] Histories of Archaeology. A Reader in the History of Archaeology, red. T. Murray, Ch. Evans, Oxford 2008, s. 93–119.

B. Arnold, The Past as Propaganda: Totalitarian Archaeology in Nazi Germany, [in:] Histories of archaeology (on-line).

B. Arnold, The Power of the Past: Nationalism and Archaeology in 20th Century Germany, „Archaeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36.

M. Dietler, “Our Ancestors the Gauls”: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe [w:] ibidem, s. 194–221.

Dietler, M. 1994. ’Our Ancestors the Gauls’: Archaeology, Ethnic Nationalism, and the Manipulation of Celtic Identity in Modern Europe. American Anthropologist 96(3): 584- 605.

K. Junker, Research under dictatorship: the German Archaeological Institute, 1929–1945, „Antiquity” 1998, nr 72 (276), s. 282–292.

K. Demidziuk, Wpływ archeologii nazistowskiej na zmiany nazw miejscowych w prowincji dolnośląskiej – wybrane przykłady [w:] Nazwa dokumentem przeszłości regionu, red. G. Strauchold, J. Nowosielska-Sobel, W. Kucharski, Wrocław 2010, s. 191–212.

Barbara Jachym, Wojna na słowa z polityką i historią w tle – językowe aspekty słynnego sporu o Słowian, „Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego” Tom XLIII, Rzeszów 2022, s. 169–186

M. I. Martínez Navarrete, The development of Spanish archaeology in the 20th century, „Archeologia Polona” 1997–1998, nr 35–36, s. 326–329.

M. Díaz-Andreu, Theory and ideology in archaeology: Spanish archaeology under the Franco regime, „Antiquity” 1993, nr 67 (254), s. 74–82.

R. L. Lozny, Archaeology of the Communist Era a Political History of Archaeology of the 20th Century, red. idem, New York 2017.

Alessandro Guidi, Marxism in the European archaeology of the sixties: the case studies of Italy and France (on-line)

P. Florjanowicz, Archeolodzy polscy wobec nazizmu i komunizmu, 2023

Murray, T. 2007 Milestones in Archaeology. Santa Barbara: ABC Clio.

Murray, T. 2014 From Antiquarian to Archaeologist. The History and Philosophy of Archaeology. Barnsley: Pen and Sword.

Murray, T. (ed.) 1999. Encyclopedia of Archaeology: The Great Archaeologists, 2 vols. ABC-CLIO Press: Santa Barbara.

Murray, T. (ed.) 2001. Encyclopedia of Archaeology: History and Discoveries, 3 vols. ABC- CLIO Press: Santa Barbara

Murray, T. and C. Evans (eds) 2008. The history of archaeology: a reader. Oxford University Press: Oxford.

T

Cała literatura zostanie podana na początku kursu.

Wykład z elementami prezentacji multimedialnej, dyskusja, prace pisemne.

Aktywność (20 %) , prace pisemne: streszczenie artykułu, referat (40 %) oraz zaliczenie ustne (40%) oceniające efekty kształcenia.

1. Proces badawczy w archeologii. Warsztat naukowy archeologa. Metody badawcze. Przedstawianie i narratywizm w archeologii.

2. Paradygmaty badawcze w archeologii - wprowadzenie. Główne nurty antropologii i ich odbicie w archeologii (antropologia kręgów kulturowych, funkcjonalizm, strukturalizm, nurty postmodernistyczne )

3. Archeologia ewolucjonistyczna, dyfuzjonizm, archeologia kulturowo – historyczna, archeologia procesualna, archeologia behawioralna, archeologia neoewolucyjna i darwinowska, archeologia kognitywna, archeologia analityczna, archeologia marksistowska i neomarksistowska, archeologia strukturalna, archeologia postprocesualna, archeologia gender, archeologia tożsamośći, archeologia logicystyczna.

4. Historia kultury materialnej. Szkoła Annales. Braudelowskie „struktury codzienności”.

5. Pojmowanie i definiowanie kultury. Koncepcje kultury w naukach społecznych i humanistycznych. Problematyka kultury archeologicznej.

6. Analogia w archeologii.

7. Teorie i koncepcje źródła – filozofia nauki, historiografia i archeologia. Pojmowanie źródła archeologicznego jako fosylia – statyczny/fizyczny przedmiot (archeologia procesualna) oraz jako tekst (archeologia postporcesualna).

8. Stanowisko jako jedna z podstawowych kategorii poznawczych archeologii; ślad osadniczy – punkt osadniczy – stanowisko; typy stanowisk. Archeologia osadnicza.

9. Klasyfikacja i typologia w badaniach archeologicznych. Kulturowa i historyczna koncepcja klasyfikacji. Klasyfikacja w podejściach procesualnych. Klasyfikacja w archeologii logicystycznej. Klasyfikacja w archeologii współczesnej.

10. Archeologia studiowaniem teraźniejszej przeszłości

11. Archeologia jako forma kreowania, pielęgnowania i odzyskiwania pamięci.

A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej XIX i XX wiek, Warszawa 1991; P. Bahn, Archeologia. Bardzo krótkie wprowadzenie, Warszawa 1997; C. Renfrew, P. Bahn, Archeologia. Teorie, metory, praktyka, Warszawa 2002; J. Topolski, Metodologia historii, Warszawa 1984; A. Zalewska, Teoria źródła archeologicznego i historycznego we współczesnej refleksji metodologicznej, Lublin 2005. Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marcinia, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012.

T

Wykład z elementami prezentacji multimedialnej, dyskusja, prace pisemne.

Aktywność (20 %) , prace pisemne: streszczenie artykułu, referat (40 %) oraz zaliczenie ustne (40%) oceniające efekty kształcenia.

1. Proces badawczy w archeologii. Warsztat naukowy archeologa. Metody badawcze. Przedstawianie i narratywizm w archeologii.

2. Paradygmaty badawcze w archeologii - wprowadzenie. Główne nurty antropologii i ich odbicie w archeologii (antropologia kręgów kulturowych, funkcjonalizm, strukturalizm, nurty postmodernistyczne )

3. Archeologia ewolucjonistyczna, dyfuzjonizm, archeologia kulturowo – historyczna, archeologia procesualna, archeologia behawioralna, archeologia neoewolucyjna i darwinowska, archeologia kognitywna, archeologia analityczna, archeologia marksistowska i neomarksistowska, archeologia strukturalna, archeologia postprocesualna, archeologia gender, archeologia tożsamośći, archeologia logicystyczna.

4. Historia kultury materialnej. Szkoła Annales. Braudelowskie „struktury codzienności”.

5. Pojmowanie i definiowanie kultury. Koncepcje kultury w naukach społecznych i humanistycznych. Problematyka kultury archeologicznej.

6. Analogia w archeologii.

7. Teorie i koncepcje źródła – filozofia nauki, historiografia i archeologia. Pojmowanie źródła archeologicznego jako fosylia – statyczny/fizyczny przedmiot (archeologia procesualna) oraz jako tekst (archeologia postporcesualna).

8. Stanowisko jako jedna z podstawowych kategorii poznawczych archeologii; ślad osadniczy – punkt osadniczy – stanowisko; typy stanowisk. Archeologia osadnicza.

9. Klasyfikacja i typologia w badaniach archeologicznych. Kulturowa i historyczna koncepcja klasyfikacji. Klasyfikacja w podejściach procesualnych. Klasyfikacja w archeologii logicystycznej. Klasyfikacja w archeologii współczesnej.

10. Archeologia studiowaniem teraźniejszej przeszłości

11. Archeologia jako forma kreowania, pielęgnowania i odzyskiwania pamięci.

A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej XIX i XX wiek, Warszawa 1991; P. Bahn, Archeologia. Bardzo krótkie wprowadzenie, Warszawa 1997; C. Renfrew, P. Bahn, Archeologia. Teorie, metory, praktyka, Warszawa 2002; J. Topolski, Metodologia historii, Warszawa 1984; A. Zalewska, Teoria źródła archeologicznego i historycznego we współczesnej refleksji metodologicznej, Lublin 2005. Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marcinia, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012.

T

Cała literatura zostanie podana na początku kursu.

Wykład z elementami prezentacji multimedialnej, dyskusja, prace pisemne.

Aktywność (20 %) , prace pisemne: streszczenie artykułu, referat (40 %) oraz zaliczenie ustne (40%) oceniające efekty kształcenia.

1. Proces badawczy w archeologii. Warsztat naukowy archeologa. Metody badawcze. Przedstawianie i narratywizm w archeologii.

2. Paradygmaty badawcze w archeologii - wprowadzenie. Główne nurty antropologii i ich odbicie w archeologii (antropologia kręgów kulturowych, funkcjonalizm, strukturalizm, nurty postmodernistyczne )

3. Archeologia ewolucjonistyczna, dyfuzjonizm, archeologia kulturowo – historyczna, archeologia procesualna, archeologia behawioralna, archeologia neoewolucyjna i darwinowska, archeologia kognitywna, archeologia analityczna, archeologia marksistowska i neomarksistowska, archeologia strukturalna, archeologia postprocesualna, archeologia gender, archeologia tożsamośći, archeologia logicystyczna.

4. Historia kultury materialnej. Szkoła Annales. Braudelowskie „struktury codzienności”.

5. Pojmowanie i definiowanie kultury. Koncepcje kultury w naukach społecznych i humanistycznych. Problematyka kultury archeologicznej.

6. Analogia w archeologii.

7. Teorie i koncepcje źródła – filozofia nauki, historiografia i archeologia. Pojmowanie źródła archeologicznego jako fosylia – statyczny/fizyczny przedmiot (archeologia procesualna) oraz jako tekst (archeologia postporcesualna).

8. Stanowisko jako jedna z podstawowych kategorii poznawczych archeologii; ślad osadniczy – punkt osadniczy – stanowisko; typy stanowisk. Archeologia osadnicza.

9. Klasyfikacja i typologia w badaniach archeologicznych. Kulturowa i historyczna koncepcja klasyfikacji. Klasyfikacja w podejściach procesualnych. Klasyfikacja w archeologii logicystycznej. Klasyfikacja w archeologii współczesnej.

10. Archeologia studiowaniem teraźniejszej przeszłości

11. Archeologia jako forma kreowania, pielęgnowania i odzyskiwania pamięci.

A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej XIX i XX wiek, Warszawa 1991; P. Bahn, Archeologia. Bardzo krótkie wprowadzenie, Warszawa 1997; C. Renfrew, P. Bahn, Archeologia. Teorie, metory, praktyka, Warszawa 2002; J. Topolski, Metodologia historii, Warszawa 1984; A. Zalewska, Teoria źródła archeologicznego i historycznego we współczesnej refleksji metodologicznej, Lublin 2005. Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marcinia, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012.