UNIWERSYTET ŁÓDZKI - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Praktikum ekologiczne (bioróżnorodność i jej ochrona)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 0400-0S409bLD
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Praktikum ekologiczne (bioróżnorodność i jej ochrona)
Jednostka: Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
Grupy: Ochrona środowiska 4 sem. I stop. L-2025/2026-plan
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Ogólne treści programowe:

Przedmiot obejmuje zagadnienia związane z inwentaryzacją i monitoringiem różnorodności biologicznej w warunkach terenowych. Studenci poznają podstawowe metody prowadzenia badań ekologicznych oraz sposoby dokumentowania i analizowania wyników. Podczas zajęć studenci zdobywają zarówno wiedzę teoretyczną, jak i praktyczne umiejętności pozwalające na prowadzenie badań ekologicznych i krytyczną ocenę ich wyników w kontekście procesów przyrodniczych oraz działań ochronnych.

Forma studiów:

stacjonarne

Wymagania wstępne:

Podstawowa wiedza z zakresu algologii, briologii, mykologii, botaniki i zoologii

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z metodami inwentaryzacji i monitoringu różnorodności biologicznej w warunkach terenowych. W trakcie zajęć studenci nabędą umiejętności planowania i prowadzenia badań ekologicznych w terenie, w tym zbierania rzetelnych danych, ich analizy statystycznej i krytycznej interpretacji wyników w kontekście procesów przyrodniczych i ochrony bioróżnorodności.

Efekty uczenia się:

WIEDZA/Student:

• wymienia i opisuje poziomy i elementy różnorodności biologicznej;

• charakteryzuje i opisuje zaobserwowaną różnorodność biologiczną;

• wyjaśnia terminologię z zakresu algologii, briologii, mykologii, botaniki i zoologii;

• charakteryzuje metody i narzędzia wykorzystywane w badaniach różnorodności biologicznej na poziomie gatunku i ekosystemu;

• opisuje metody statystyczne wykorzystywane do analizy wyników uzyskiwanych w badaniach różnorodności biolgicznej;

• wymienia zasady zrównoważonego rozwoju odnoszące się do znaczenia i konieczności ochrony różnorodności biologicznej;

• charakteryzuje i tłumaczy zagadnienia związane działaniami prawnymi, z politykami i strategiami ochrony różnorodności biologicznej podejmowanymi i realizowanymi w skali globalnej , w Unii Europejskiej i w Polsce,.

UMIEJĘTNOŚCI/Student:

• rozpoznaje elementy różnorodności biologicznej na różnych poziomach jej organizacji (gatunki, ekosystemy) z zastosowaniem kluczy i przewodników;

• wykorzystuje metody i narzędzia stosowane w ramach badań nad różnorodnością biologicznej;

• prowadzi obserwacje wybranych elementów różnorodności biologicznej;

• zbiera i analizuje dane z badań nad różnorodnością biologiczną;

• prowadzi obserwacje i analizuje zebrane próby biologiczne;

• ;

• przedstawia uzyskane wyniki z zakresu badań nad różnorodnością biologiczną i je interpretuje proponując rozwiązania związane z jej ochroną;

• przygotowuje pisemne sprawozdanie z badań terenowych nad różnorodnością biologiczną;

• pracuje i współdziała w grupie w ramach prac z zakresu badań nad różnorodnością biologiczną oraz planując jej ochronę.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE/Student:

• pracuje w zespole realizując zadania z zakresu badań i ochrony różnorodności biologicznej;

• dba o powierzony sprzęt stosowany w ramach badań nad różnorodnością biologiczną;

• przestrzega etyki zawodu przyrodnika;

• zachowuje ostrożność w trakcie pracy terenowej i laboratoryjnej związanej z badaniami i ochroną różnorodnością biologiczną;

• ocenia krytycznie własną pracę w kontekście rzetelności i skuteczności ochrony różnorodności biologicznej;

• aktualizuje i pogłębia wiedzę o relacjach zachodzących między elementami przyrody, wpływie działalności człowieka na różnorodność biologiczną oraz efektywności prowadzonych działań ochronnych na rzecz zachowania różnorodności biologicznej.

Symbol efektu uczenia się opisującego program studiów: 04OŚ-1A_W06, 04OŚ-1A_W07, 04OŚ-1A_U01, 04OŚ-1A_U02 ,04OŚ-1A_U03, 04OŚ-1A_U04, 04OŚ-1A_U06, 04OŚ-1A_U14, 04OŚ-1A_K07,04OŚ-1A_K08, 04OŚ-1A_K09, 04OŚ-1A_K10.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2027/2028" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2028-02-21 - 2028-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia terenowe, 78 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Ćwiczenia terenowe - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Czy ECTS?:

T

Informacje dodatkowe:

Zajęcia terenowe odbywają się w Stacji Terenowej Uniwersytetu Łódzkiego w Spale i mają charakter praktyczny. Obejmują one zarówno ćwiczenia prowadzone w terenie w formie badań, jak i zajęcia w laboratorium stacji. Program zajęć podzielony jest tematycznie, a każdy blok realizowany jest przez specjalistów w danej dziedzinie. Warunkiem zaliczenia praktyk jest uzyskanie pozytywnej oceny ze wszystkich części zajęć, zarówno terenowych, jak i laboratoryjnych. Studenci zobowiązani są do aktywnego udziału w zajęciach, punktualnego stawiania się na ćwiczeniach oraz przygotowania się zgodnie z zaleceniami prowadzących.

Metody dydaktyczne:

zespołowe projekty badawcze,

badania terenowe

zajęcia praktyczne w terenie (wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w dwóch typach lasu).

prelekcja;

pomiary ekologiczne (wilgotność, nasłonecznienie, pH gleby).

praca w grupach

dyskusja

krótkie wprowadzenie teoretyczne (mini-wykład)

bezpośrednie obserwacje w terenie,

notowanie danych w arkuszach obserwacyjnych.


Sposoby i kryteria oceniania:

Aktywność i praca w terenie – 10% (zaangażowanie, współpraca, dyscyplina).

Karty pracy – 80% (kompletność danych, poprawność opisów, spójność interpretacji).

Materiał zielnikowy – 10% (poprawne oznaczenie, estetyka, zgodność z zasadami).

Dla części dotyczące bezkręgowców wodnych:

Na ocenę składa się aktywność na części terenowej (30%) i laboratoryjnej (20%) zajęć oraz prezentacja uzyskanych wyników (50%).

Dla części ornitologicznej związanej z dziuplakami:

Prowadzenie obserwacji i notatek 50%

Prezentacja i dyskusja wyników 50%

Skala ocen

bardzo dobry (5,0): pełne, rzetelne dane; poprawne obliczenia i interpretacje;

dobry plus (4,5): drobne braki w notatkach lub analizie.

dobry (4,0): dane zebrane i opracowane poprawnie, ale bez pogłębionej analizy.

dostateczny plus (3,5): niepełne dane lub błędy w analizie.

dostateczny (3,0): minimalne spełnienie wymagań, istotne braki w opracowaniu danych.

niedostateczny (2,0): brak aktywnego udziału, niekompletne dane lub brak danych.


Metody weryfikacji i oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się:

Ocena poprawności wykonania badań terenowych (zdjęć fitosocjologicznych; pomiarów terenowych i obserwacji).

Sprawdzenie jakości i kompletności kart pracy (zapisy pomiarów, obserwacji i interpretacji).

Kontrola zebranego materiału zielnikowego (oznaczenia, sposób przygotowania).

Obserwacja aktywności i zaangażowania studentów podczas zajęć terenowych.

Ocena aktywność w obserwacjach terenowych,

Poprawne prowadzenie notatek w arkuszu obserwacyjnym,

Wspólna analiza danych i prezentacja wyników w grupie



Szczegółowe treści kształcenia:

Zasady wykonywania zdjęć fitosocjologicznych.

Zasady planowania badań terenowych i prawidłowy opis metod i wyników

Zastosowanie liczb wskaźnikowych w analizie ekologicznej.

Zasady zbioru i opracowania materiału zielnikowego.

Metody stosowane w badaniach różnorodności mszaków, grzybów i porostów.

Metodyka poboru prób bentosowych, obsługa sprzętu optycznego, identyfikacja wodnych bezkręgowców, biologiczne wskaźniki jakości wód

Metodyka poboru prób ichtiofauny

Metodyka oceny stanu wód płynących w oparciu o hydromorfologiczny indeks rzeczny

Metody stosowane w badaniach ekologii ptaków

Charakterystyka dziuplaków wtórnych (sikory, muchołówki, szpak, wróbel domowy)

Funkcja skrzynek lęgowych jako substytutu dziupli.

Zasady bezpiecznej obserwacji ptaków w trakcie okresu lęgowego.

Metody rejestracji: liczba wizyt rodziców w budce (karmienia, sanitacja gniazda, zachowania agresywne), czas między wizytami, udział samca i samicy w opiece.

Tworzenie tzw. budżetu czasowego (udział procentowy różnych aktywności).

Analiza czynników wpływających na intensywność karmienia oraz inne aktywności, takie jak, pora dnia, liczba piskląt, wiek piskląt, gatunek, typ siedliska i inne).


Literatura:

Zarzycki K., Trzcińska-Tacik, Różański W., Szelag Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. W. Szafer Istitute of Botany, PAN, Kraków.

Rutkowski L.1998. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski Niżowej. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

Jan Igor Rybak: Bezkręgowe zwierzęta słodkowodne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.

Svensson L. Przewodni Collinsa. Ptaki. Warszawa: Multico, 2023

Barbara Bis, Artur Mikulec: Typy biocenotyczne rzek Polski: wyznaczenie granic klas za pomocą Polskiego Wielometrycznego Wskaźnika Stanu Ekologicznego Rzek MMI_PL, na podstawie makrobezkręgowców bentosowych (moduł oceny: RIVECO macro). W: Przewodnik do oceny stanu ekologicznego rzek na podstawie makrobezkręgowców bentosowych. Barbara Bis (red.). Warszawa: Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 82–93.

Svensson L. Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Multico oficyna wydawnicza. 2023.

Szoszkiewicz K. i in. 2017. Ocena wód płynących w oparciu o Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny (HIR). Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Cieśliński S., Czyżewska K., Fabiszewski J. 2003. Czerwona lista porostów zagrożonych i wymarłych w Polsce. Monographiae Botanicae 91, 13-49.

Czyżewska K. 2003. Czerwona lista porostów zagrożonych w Puszczy Pilickiej. Monographiae Botanicae 91, 121-130.

Gumińska B., Wojewoda W. 1985. Grzyby i ich oznaczanie. PWRiL, Warszawa, 505 ss.

Mułenko W. 2008. Mykologiczne badania terenowe. Przewodnik metodyczny. Wydawnictwo UMCS, Lublin, 241 ss.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. Dz.U.2014.1408.

Wojewoda W, Ławrynowicz M. 2006. Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. W: Mirek Z, Zarzycki K, Wojewoda W, Szeląg Z. Czerwona lista roślin i grzybów    Polski. Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków, s. 53-70.

Wójciak H. 2003. Porosty, mszaki i paprotniki. Flora Polski, Multico, Warszawa, 197 ss.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2026/2027" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2027-02-15 - 2027-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia terenowe, 78 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Janic
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Ćwiczenia terenowe - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Czy ECTS?:

T

Informacje dodatkowe:

Zajęcia terenowe odbywają się w Stacji Terenowej Uniwersytetu Łódzkiego w Spale i mają charakter praktyczny. Obejmują one zarówno ćwiczenia prowadzone w terenie w formie badań, jak i zajęcia w laboratorium stacji. Program zajęć podzielony jest tematycznie, a każdy blok realizowany jest przez specjalistów w danej dziedzinie. Warunkiem zaliczenia praktyk jest uzyskanie pozytywnej oceny ze wszystkich części zajęć, zarówno terenowych, jak i laboratoryjnych. Studenci zobowiązani są do aktywnego udziału w zajęciach, punktualnego stawiania się na ćwiczeniach oraz przygotowania się zgodnie z zaleceniami prowadzących.

Metody dydaktyczne:

zespołowe projekty badawcze,

badania terenowe

zajęcia praktyczne w terenie (wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w dwóch typach lasu).

prelekcja;

pomiary ekologiczne (wilgotność, nasłonecznienie, pH gleby).

praca w grupach

dyskusja

krótkie wprowadzenie teoretyczne (mini-wykład)

bezpośrednie obserwacje w terenie,

notowanie danych w arkuszach obserwacyjnych.


Sposoby i kryteria oceniania:

Aktywność i praca w terenie – 10% (zaangażowanie, współpraca, dyscyplina).

Karty pracy – 80% (kompletność danych, poprawność opisów, spójność interpretacji).

Materiał zielnikowy – 10% (poprawne oznaczenie, estetyka, zgodność z zasadami).

Dla części dotyczące bezkręgowców wodnych:

Na ocenę składa się aktywność na części terenowej (30%) i laboratoryjnej (20%) zajęć oraz prezentacja uzyskanych wyników (50%).

Dla części ornitologicznej związanej z dziuplakami:

Prowadzenie obserwacji i notatek 50%

Prezentacja i dyskusja wyników 50%

Skala ocen

bardzo dobry (5,0): pełne, rzetelne dane; poprawne obliczenia i interpretacje;

dobry plus (4,5): drobne braki w notatkach lub analizie.

dobry (4,0): dane zebrane i opracowane poprawnie, ale bez pogłębionej analizy.

dostateczny plus (3,5): niepełne dane lub błędy w analizie.

dostateczny (3,0): minimalne spełnienie wymagań, istotne braki w opracowaniu danych.

niedostateczny (2,0): brak aktywnego udziału, niekompletne dane lub brak danych.


Metody weryfikacji i oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się:

Ocena poprawności wykonania badań terenowych (zdjęć fitosocjologicznych; pomiarów terenowych i obserwacji).

Sprawdzenie jakości i kompletności kart pracy (zapisy pomiarów, obserwacji i interpretacji).

Kontrola zebranego materiału zielnikowego (oznaczenia, sposób przygotowania).

Obserwacja aktywności i zaangażowania studentów podczas zajęć terenowych.

Ocena aktywność w obserwacjach terenowych,

Poprawne prowadzenie notatek w arkuszu obserwacyjnym,

Wspólna analiza danych i prezentacja wyników w grupie



Szczegółowe treści kształcenia:

Zasady wykonywania zdjęć fitosocjologicznych.

Zasady planowania badań terenowych i prawidłowy opis metod i wyników

Zastosowanie liczb wskaźnikowych w analizie ekologicznej.

Zasady zbioru i opracowania materiału zielnikowego.

Metody stosowane w badaniach różnorodności mszaków, grzybów i porostów.

Metodyka poboru prób bentosowych, obsługa sprzętu optycznego, identyfikacja wodnych bezkręgowców, biologiczne wskaźniki jakości wód

Metodyka poboru prób ichtiofauny

Metodyka oceny stanu wód płynących w oparciu o hydromorfologiczny indeks rzeczny

Metody stosowane w badaniach ekologii ptaków

Charakterystyka dziuplaków wtórnych (sikory, muchołówki, szpak, wróbel domowy)

Funkcja skrzynek lęgowych jako substytutu dziupli.

Zasady bezpiecznej obserwacji ptaków w trakcie okresu lęgowego.

Metody rejestracji: liczba wizyt rodziców w budce (karmienia, sanitacja gniazda, zachowania agresywne), czas między wizytami, udział samca i samicy w opiece.

Tworzenie tzw. budżetu czasowego (udział procentowy różnych aktywności).

Analiza czynników wpływających na intensywność karmienia oraz inne aktywności, takie jak, pora dnia, liczba piskląt, wiek piskląt, gatunek, typ siedliska i inne).


Literatura:

Zarzycki K., Trzcińska-Tacik, Różański W., Szelag Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. W. Szafer Istitute of Botany, PAN, Kraków.

Rutkowski L.1998. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski Niżowej. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

Jan Igor Rybak: Bezkręgowe zwierzęta słodkowodne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.

Svensson L. Przewodni Collinsa. Ptaki. Warszawa: Multico, 2023

Barbara Bis, Artur Mikulec: Typy biocenotyczne rzek Polski: wyznaczenie granic klas za pomocą Polskiego Wielometrycznego Wskaźnika Stanu Ekologicznego Rzek MMI_PL, na podstawie makrobezkręgowców bentosowych (moduł oceny: RIVECO macro). W: Przewodnik do oceny stanu ekologicznego rzek na podstawie makrobezkręgowców bentosowych. Barbara Bis (red.). Warszawa: Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 82–93.

Svensson L. Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Multico oficyna wydawnicza. 2023.

Szoszkiewicz K. i in. 2017. Ocena wód płynących w oparciu o Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny (HIR). Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Cieśliński S., Czyżewska K., Fabiszewski J. 2003. Czerwona lista porostów zagrożonych i wymarłych w Polsce. Monographiae Botanicae 91, 13-49.

Czyżewska K. 2003. Czerwona lista porostów zagrożonych w Puszczy Pilickiej. Monographiae Botanicae 91, 121-130.

Gumińska B., Wojewoda W. 1985. Grzyby i ich oznaczanie. PWRiL, Warszawa, 505 ss.

Mułenko W. 2008. Mykologiczne badania terenowe. Przewodnik metodyczny. Wydawnictwo UMCS, Lublin, 241 ss.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. Dz.U.2014.1408.

Wojewoda W, Ławrynowicz M. 2006. Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. W: Mirek Z, Zarzycki K, Wojewoda W, Szeląg Z. Czerwona lista roślin i grzybów    Polski. Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków, s. 53-70.

Wójciak H. 2003. Porosty, mszaki i paprotniki. Flora Polski, Multico, Warszawa, 197 ss.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2025/2026" (w trakcie)

Okres: 2026-02-23 - 2026-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia terenowe, 78 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Janic
Prowadzący grup: Jerzy Bańbura, Agnieszka Bednarek, Dagmara Błońska, Amelia Chyb, Michał Glądalski, Mariusz Hachułka, Bartosz Janic, Tomasz Janiszewski, Radomir Jaskuła, Zbigniew Kaczkowski, Izabela Kałucka, Izabela Kołodziejczyk, Robert Sobczyk, Jarosław Wawrzyniak, Grzegorz Wolski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Ćwiczenia terenowe - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Czy ECTS?:

T

Informacje dodatkowe:

Zajęcia terenowe odbywają się w Stacji Terenowej Uniwersytetu Łódzkiego w Spale i mają charakter praktyczny. Obejmują one zarówno ćwiczenia prowadzone w terenie w formie badań, jak i zajęcia w laboratorium stacji. Program zajęć podzielony jest tematycznie, a każdy blok realizowany jest przez specjalistów w danej dziedzinie. Warunkiem zaliczenia praktyk jest uzyskanie pozytywnej oceny ze wszystkich części zajęć, zarówno terenowych, jak i laboratoryjnych. Studenci zobowiązani są do aktywnego udziału w zajęciach, punktualnego stawiania się na ćwiczeniach oraz przygotowania się zgodnie z zaleceniami prowadzących.

Metody dydaktyczne:

zespołowe projekty badawcze,

badania terenowe

zajęcia praktyczne w terenie (wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w dwóch typach lasu).

prelekcja;

pomiary ekologiczne (wilgotność, nasłonecznienie, pH gleby).

praca w grupach

dyskusja

krótkie wprowadzenie teoretyczne (mini-wykład)

bezpośrednie obserwacje w terenie,

notowanie danych w arkuszach obserwacyjnych.


Sposoby i kryteria oceniania:

Aktywność i praca w terenie – 10% (zaangażowanie, współpraca, dyscyplina).

Karty pracy – 80% (kompletność danych, poprawność opisów, spójność interpretacji).

Materiał zielnikowy – 10% (poprawne oznaczenie, estetyka, zgodność z zasadami).

Dla części dotyczące bezkręgowców wodnych:

Na ocenę składa się aktywność na części terenowej (30%) i laboratoryjnej (20%) zajęć oraz prezentacja uzyskanych wyników (50%).

Dla części ornitologicznej związanej z dziuplakami:

Prowadzenie obserwacji i notatek 50%

Prezentacja i dyskusja wyników 50%

Skala ocen

bardzo dobry (5,0): pełne, rzetelne dane; poprawne obliczenia i interpretacje;

dobry plus (4,5): drobne braki w notatkach lub analizie.

dobry (4,0): dane zebrane i opracowane poprawnie, ale bez pogłębionej analizy.

dostateczny plus (3,5): niepełne dane lub błędy w analizie.

dostateczny (3,0): minimalne spełnienie wymagań, istotne braki w opracowaniu danych.

niedostateczny (2,0): brak aktywnego udziału, niekompletne dane lub brak danych.


Metody weryfikacji i oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się:

Ocena poprawności wykonania badań terenowych (zdjęć fitosocjologicznych; pomiarów terenowych i obserwacji).

Sprawdzenie jakości i kompletności kart pracy (zapisy pomiarów, obserwacji i interpretacji).

Kontrola zebranego materiału zielnikowego (oznaczenia, sposób przygotowania).

Obserwacja aktywności i zaangażowania studentów podczas zajęć terenowych.

Ocena aktywność w obserwacjach terenowych,

Poprawne prowadzenie notatek w arkuszu obserwacyjnym,

Wspólna analiza danych i prezentacja wyników w grupie



Szczegółowe treści kształcenia:

Zasady wykonywania zdjęć fitosocjologicznych.

Zasady planowania badań terenowych i prawidłowy opis metod i wyników

Zastosowanie liczb wskaźnikowych w analizie ekologicznej.

Zasady zbioru i opracowania materiału zielnikowego.

Metody stosowane w badaniach różnorodności mszaków, grzybów i porostów.

Metodyka poboru prób bentosowych, obsługa sprzętu optycznego, identyfikacja wodnych bezkręgowców, biologiczne wskaźniki jakości wód

Metodyka poboru prób ichtiofauny

Metodyka oceny stanu wód płynących w oparciu o hydromorfologiczny indeks rzeczny

Metody stosowane w badaniach ekologii ptaków

Charakterystyka dziuplaków wtórnych (sikory, muchołówki, szpak, wróbel domowy)

Funkcja skrzynek lęgowych jako substytutu dziupli.

Zasady bezpiecznej obserwacji ptaków w trakcie okresu lęgowego.

Metody rejestracji: liczba wizyt rodziców w budce (karmienia, sanitacja gniazda, zachowania agresywne), czas między wizytami, udział samca i samicy w opiece.

Tworzenie tzw. budżetu czasowego (udział procentowy różnych aktywności).

Analiza czynników wpływających na intensywność karmienia oraz inne aktywności, takie jak, pora dnia, liczba piskląt, wiek piskląt, gatunek, typ siedliska i inne).


Literatura:

Zarzycki K., Trzcińska-Tacik, Różański W., Szelag Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. W. Szafer Istitute of Botany, PAN, Kraków.

Rutkowski L.1998. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski Niżowej. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

Jan Igor Rybak: Bezkręgowe zwierzęta słodkowodne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.

Svensson L. Przewodni Collinsa. Ptaki. Warszawa: Multico, 2023

Barbara Bis, Artur Mikulec: Typy biocenotyczne rzek Polski: wyznaczenie granic klas za pomocą Polskiego Wielometrycznego Wskaźnika Stanu Ekologicznego Rzek MMI_PL, na podstawie makrobezkręgowców bentosowych (moduł oceny: RIVECO macro). W: Przewodnik do oceny stanu ekologicznego rzek na podstawie makrobezkręgowców bentosowych. Barbara Bis (red.). Warszawa: Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 82–93.

Svensson L. Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Multico oficyna wydawnicza. 2023.

Szoszkiewicz K. i in. 2017. Ocena wód płynących w oparciu o Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny (HIR). Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Cieśliński S., Czyżewska K., Fabiszewski J. 2003. Czerwona lista porostów zagrożonych i wymarłych w Polsce. Monographiae Botanicae 91, 13-49.

Czyżewska K. 2003. Czerwona lista porostów zagrożonych w Puszczy Pilickiej. Monographiae Botanicae 91, 121-130.

Gumińska B., Wojewoda W. 1985. Grzyby i ich oznaczanie. PWRiL, Warszawa, 505 ss.

Mułenko W. 2008. Mykologiczne badania terenowe. Przewodnik metodyczny. Wydawnictwo UMCS, Lublin, 241 ss.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. Dz.U.2014.1408.

Wojewoda W, Ławrynowicz M. 2006. Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. W: Mirek Z, Zarzycki K, Wojewoda W, Szeląg Z. Czerwona lista roślin i grzybów    Polski. Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków, s. 53-70.

Wójciak H. 2003. Porosty, mszaki i paprotniki. Flora Polski, Multico, Warszawa, 197 ss.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2024/2025" (zakończony)

Okres: 2025-03-03 - 2025-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia terenowe, 78 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Janic
Prowadzący grup: Agnieszka Bednarek, Amelia Chyb, Mariusz Hachułka, Bartosz Janic, Tomasz Janiszewski, Radomir Jaskuła, Piotr Jóźwiak, Zbigniew Kaczkowski, Izabela Kałucka, Marcin Markowski, Lidia Marszał, Kacper Pyrzanowski, Monika Staniaszek-Kik, Jarosław Wawrzyniak, Grzegorz Wolski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Ćwiczenia terenowe - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Czy ECTS?:

T

Informacje dodatkowe:

Zajęcia terenowe odbywają się w Stacji Terenowej Uniwersytetu Łódzkiego w Spale i mają charakter praktyczny. Obejmują one zarówno ćwiczenia prowadzone w terenie w formie badań, jak i zajęcia w laboratorium stacji. Program zajęć podzielony jest tematycznie, a każdy blok realizowany jest przez specjalistów w danej dziedzinie. Warunkiem zaliczenia praktyk jest uzyskanie pozytywnej oceny ze wszystkich części zajęć, zarówno terenowych, jak i laboratoryjnych. Studenci zobowiązani są do aktywnego udziału w zajęciach, punktualnego stawiania się na ćwiczeniach oraz przygotowania się zgodnie z zaleceniami prowadzących.

Metody dydaktyczne:

zespołowe projekty badawcze,

badania terenowe

zajęcia praktyczne w terenie (wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych w dwóch typach lasu).

prelekcja;

pomiary ekologiczne (wilgotność, nasłonecznienie, pH gleby).

praca w grupach

dyskusja

krótkie wprowadzenie teoretyczne (mini-wykład)

bezpośrednie obserwacje w terenie,

notowanie danych w arkuszach obserwacyjnych.


Sposoby i kryteria oceniania:

Aktywność i praca w terenie – 10% (zaangażowanie, współpraca, dyscyplina).

Karty pracy – 80% (kompletność danych, poprawność opisów, spójność interpretacji).

Materiał zielnikowy – 10% (poprawne oznaczenie, estetyka, zgodność z zasadami).

Dla części dotyczące bezkręgowców wodnych:

Na ocenę składa się aktywność na części terenowej (30%) i laboratoryjnej (20%) zajęć oraz prezentacja uzyskanych wyników (50%).

Dla części ornitologicznej związanej z dziuplakami:

Prowadzenie obserwacji i notatek 50%

Prezentacja i dyskusja wyników 50%

Skala ocen

bardzo dobry (5,0): pełne, rzetelne dane; poprawne obliczenia i interpretacje;

dobry plus (4,5): drobne braki w notatkach lub analizie.

dobry (4,0): dane zebrane i opracowane poprawnie, ale bez pogłębionej analizy.

dostateczny plus (3,5): niepełne dane lub błędy w analizie.

dostateczny (3,0): minimalne spełnienie wymagań, istotne braki w opracowaniu danych.

niedostateczny (2,0): brak aktywnego udziału, niekompletne dane lub brak danych.


Metody weryfikacji i oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się:

Ocena poprawności wykonania badań terenowych (zdjęć fitosocjologicznych; pomiarów terenowych i obserwacji).

Ocena poprawności wykonania badań terenowych (zdjęć fitosocjologicznych; pomiarów terenowych i obserwacji).

Sprawdzenie jakości i kompletności kart pracy (zapisy pomiarów, obserwacji i interpretacji).

Kontrola zebranego materiału zielnikowego (oznaczenia, sposób przygotowania).

Obserwacja aktywności i zaangażowania studentów podczas zajęć terenowych.

Ocena aktywność w obserwacjach terenowych,

Poprawne prowadzenie notatek w arkuszu obserwacyjnym,

Wspólna analiza danych i prezentacja wyników w grupie


Szczegółowe treści kształcenia:

Zasady wykonywania zdjęć fitosocjologicznych.

Zasady planowania badań terenowych i prawidłowy opis metod i wyników

Zastosowanie liczb wskaźnikowych w analizie ekologicznej.

Zasady zbioru i opracowania materiału zielnikowego.

Metodyka poboru prób bentosowych, obsługa sprzętu optycznego, identyfikacja wodnych bezkręgowców, biologiczne wskaźniki jakości wód

Metodyka poboru prób ichtiofauny

Metodyka oceny stanu wód płynących w oparciu o hydromorfologiczny indeks rzeczny

Metody stosowane w badaniach ekologii ptaków

Metody stosowane w bryologii i lichenologii

Charakterystyka dziuplaków wtórnych (sikory, muchołówki, szpak, wróbel domowy)

Funkcja skrzynek lęgowych jako substytutu dziupli.

Zasady bezpiecznej obserwacji ptaków w trakcie okresu lęgowego.

Metody rejestracji: liczba wizyt rodziców w budce (karmienia, sanitacja gniazda, zachowania agresywne), czas między wizytami, udział samca i samicy w opiece.

Tworzenie tzw. budżetu czasowego (udział procentowy różnych aktywności).

Analiza czynników wpływających na intensywność karmienia oraz inne aktywności, takie jak, pora dnia, liczba piskląt, wiek piskląt, gatunek, typ siedliska i inne).


Literatura:

Zarzycki K., Trzcińska-Tacik, Różański W., Szelag Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. W. Szafer Istitute of Botany, PAN, Kraków.

Rutkowski L.1998. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski Niżowej. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.

Jan Igor Rybak: Bezkręgowe zwierzęta słodkowodne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.

Svensson L. Przewodni Collinsa. Ptaki. Warszawa: Multico, 2023

Szoszkiewicz K. i in. 2017. Ocena wód płynących w oparciu o Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny (HIR). Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa.

Barbara Bis, Artur Mikulec: Typy biocenotyczne rzek Polski: wyznaczenie granic klas za pomocą Polskiego Wielometrycznego Wskaźnika Stanu Ekologicznego Rzek MMI_PL, na podstawie makrobezkręgowców bentosowych (moduł oceny: RIVECO macro). W: Przewodnik do oceny stanu ekologicznego rzek na podstawie makrobezkręgowców bentosowych. Barbara Bis (red.). Warszawa: Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 82–93.

Svensson L. Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Multico oficyna wydawnicza. 2023.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/2022" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia terenowe, 78 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dagmara Błońska
Prowadzący grup: Agnieszka Bednarek, Dagmara Błońska, Mariusz Hachułka, Bartosz Janic, Paweł Jarosiewicz, Zbigniew Kaczkowski, Maciej Kamiński, Joanna Leszczyńska, Marcin Markowski, Sylwia Pietrzak, Monika Staniaszek-Kik, Anna Stępień, Dominika Ślusarczyk, Jarosław Wawrzyniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Ćwiczenia terenowe - Ocena zgodna z regulaminem studiów
Czy ECTS?:

T

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest UNIWERSYTET ŁÓDZKI.
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.3.0.0-7