Ochrona przyrody

Zajęcia odbywają się w sposób stacjonarny w sali. Możliwe są krótkie wyjścia w teren w okolicy kampusu w celu wykonania na przykład pomiarów drzew. O wyjściach poza budynek studenci powiadamiani są wcześniej w celu możliwości przygotowania się do warunków terenowych i pogodowych.

Obecność zarówno na wykładach jak i na ćwiczeniach jest obowiązkowa. Dopuszczalna jest 1 nieobecność, która nie wymaga usprawiedliwienia. W przypadku przyczyn losowych potwierdzonych zaświadczeniem lekarskim możliwe jest usprawiedliwienie pozostałych nieobecności. Wszystkie nieobecności wymagają niezwłocznego odrobienia danych zajęć w zakresie realizowanych podczas nich prac i efektów uczenia się w ustalonej z prowadzącym formie i terminie. Brak odrobienia zajęć skutkuje oceną niedostateczną (cząstkową).

Ćwiczenia składają się z 3 modułów prowadzonych przez 3 prowadzących.

Wykład: prezentacja, dyskusja, pokaz, prelekcja, film

Ćwiczenia: wizualizacja graficzna (prezentacja), dyskusja, pokaz, studium przypadku, praca z tekstem (artykułem, dokumentacją), praca w terenie, projekt dydaktyczny.

Ogólną ocenę z zajęć stanowi średnia oceny z wykładu oraz z ćwiczeń w proporcji 50%:50%, przeliczana i zaokrąglana zgodnie z zasadami systemu USOS.

Na ocenę z wykładu składa się ocena średnia z dwóch kolokwiów pisemnych.

Kolokwium 1 oceniane zgodnie z poniższym systemem:

0-5 pkt ocena niedostateczna (2)

6 pkt- ocena dostateczna (3)

7 pkt - ocena dość dobra (3,5)

8 pkt - ocena dobra (4)

9 pkt - ocena ponad dobra (4,5)

10 pkt - ocena bardzo dobra (5)

Kolokwium 2 oceniane zgodnie z poniższym systemem:

0-8,5 pkt ocena niedostateczna (2)

9 – 9,5 pkt- ocena dostateczna (3)

10-11 pkt - ocena dość dobra (3,5)

11,5-13 pkt - ocena dobra (4)

13,5-15 pkt - ocena ponad dobra (4,5)

15,5-16 pkt - ocena bardzo dobra (5)

Dodatkowo możliwe jest podniesienie o 0,5 oceny końcowej w przypadku osób o 100% frekwencji w zajęciach.

Na ocenę z ćwiczeń składa się ocena średnia ocen z 3 modułów ćwiczeń prowadzonych przez 3 osobnych. W ramach każdego modułu studenci realizują prace etapowe w formie kart pracy, projektu lub prezentacji. Prace etapowe z ćwiczeń oceniane są w systemie plusów lub na ocenę.

Do każdej z prac etapowych podawane są wcześniej kryteria oceny.

Na ocenę zaliczana jest także aktywność. Dodatkowo możliwe jest podniesienie o 0,5 oceny końcowej w przypadku osób o 100% frekwencji w zajęciach pod warunkiem jednoczesne wysokiej aktywności podczas zajęć.

Wykład:

Sprawdzian wiedzy w formie kolokwium pisemnego przeprowadzonego w dwóch turach: po 1 i po 2 części wykładów. Formularz kolokwium składa się z pytań otwartych, zamkniętych i opisowych o różnej punktacji (maksymalna liczna punktów podana w formularzu) z zakresu treści omawianych podczas wykładu. Studenci otrzymują zarówno zagadnienia na kolokwium jak i materiały z wykładów.

Ćwiczenia:

Weryfikacja i ocena stopnia osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się w ramach ćwiczeń następuje poprzez ocenę pracy bieżącej studenta, w tym aktywności studentów – udział w dyskusjach: zaangażowanie, przygotowanie merytoryczne (argumentacja), zabieranie głosu oraz na ocenie wykonania prac etapowych.

Na prace etapowe składają się:

1. karty pracy wykorzystywane podczas zajęć, w tym: ocena pracy w oparciu o dane terenowe (na przykładzie pomników przyrody), ocena przygotowania dokumentacji projektowej pomnika przyrody, ocena pracy z tekstem (czym jest ochrona przyrody i co warto chronić), ocena pracy z dokumentacją różnych form ochrony przyrody

2. notatka z zajęć specjalnych w formie wykładu dziekańskiego – ocena wypowiedzi pisemnej, umiejętność syntetycznego przedstawienia informacji

3. prezentacja na temat wybranych gatunków oraz obszarów chronionych – w tym ocena przygotowania wypowiedzi, aspekt merytoryczny, ocena pracy grupowej

Dodatkowo możliwe jest podniesienie o 0,5 oceny końcowej w przypadku osób o 100% frekwencji w zajęciach pod warunkiem jednoczesne wysokiej aktywności podczas zajęć.

Treści kształcenia realizowane podczas wykładów:

1. Przesłanki ochrony przyrody – raporty i dane o aktualnym staniu różnorodności biologicznej

2. Pojęcia: ochrona przyrody, ochrona środowiska, ekologia, sozologia

3. Motywy i cele ochrony przyrody

4. Ochrona przyrody w Polsce i na świecie – rys historyczny: najważniejsze wydarzenia w historii ochrony przyrody, pierwsze formy ochrony, główni twórcy idei ochrony przyrody

5. Przyroda jako przedmiot ochrony, twory i zasoby przyrody, rodzaje żywych zasobów

6. Metody ochrony przyrody - ex situ i in situ roślin i zwierząt

7. Rodzaje ochrony: ochrona ścisła, częściowa, krajobrazowa, ochrona czynna

8. Prawo ochrony przyrody – główne akty krajowe

9. Formy ochrony przyrody: parki narodowe – definicja, liczba, areał, własność gruntów, udostępnianie, zarządzanie

10. Formy ochrony przyrody: rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu – definicja, przedmiot ochrony, przegląd i przykłady

11. Formy ochrony przyrody: ochrona indywidualna – definicja, cel, stan liczbowy, przykłady, przegląd

12. Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów

Treści kształcenia realizowane podczas ćwiczeń:

1. Czym jest a czym nie jest ochrona przyrody – jakie działania zaliczamy do ochrony przyrody a jakie nimi nie są

2. Czerwone księgi i listy gatunków, kategorie zagrożenia, zagrożone gatunki roślin (przegląd, priorytety ochrony)

3. Ginące i rzadkie ekosystemy – kategorie zagrożenia, czynniki presji, metody ochrony, przegląd na przykładzie Polski środkowej

4. Praktyczne aspekty ustanawiania form ochrony przyrody: pomniki przyrody – projektowanie, dokumentacja

5. Praktyczne aspekty funkcjonowania form ochrony przyrody: zespoły przyrodniczo-krajobrazowe i użytki ekologiczne

6. Najbardziej zagrożone gatunki krajowej awifauny

7. Propozycja projektu działań na rzecz ochrony wybranych gatunków ptaków

8. Obszary chronione województwa łódzkiego - przegląd

9. Znaczenie nauki obywatelskiej w ochronie zwierząt

Wszystkie pozycje literatury studenci otrzymują od prowadzącego w trakcie lub przed zajęciami w formie wydruków lub w formie elektronicznej (pdf, linki do materiałów) zgodnie z zasadami udostępniania materiałów do celów edukacyjnych.

1. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 88).

2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów

3. Rozporządzanie Ministra Środowiska z dnia 16 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin

4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt

5. Kurowski J. K., Grzelak P. (red.) Rezerwaty przyrody w województwie łódzkim. Przeszłość teraźniejszość, przyszłość. Wydawnictwo Klubu Przyrodników. Świebodzin.

6. Czerwone listy i księgi gatunków zagrożonych (IUCN, krajowe, lokalne)

7. Roczniki statystyczne Ochrona Środowiska

8. strony www: RDOS, GDOS, WIOS

9. Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody

10. Trendy liczebności ptaków w Polsce, Czerwona Lista Ptaków Polski.

11. Ptaki. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000

12. Unger i in. (2020) iNaturalist as an engaging tool for identifying organisms in outdoor activities

13. Symonides E. 2008. Ochrona Przyrody WUW.

14. Jermaczek A. Pawlaczyk. P. 2008. Poradnik lokalnej ochrony przyrody. Klub Przyrodników.

15. Kurowski J. K., Witosławski P. (red.) 2009. Zielone Skarby Łodzi - relikty naturalnej przyrody miasta. Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta Łodzi, Katedra Geobotaniki i Ekologii Roślin Uniwersytetu Łódzkiego

T

Zajęcia odbywają się w sposób stacjonarny

metody podające: 1.wykład informacyjny 2.prelekcja

metody eksponujące: 3.film 4.pokaz

metody problemowe: 5. dyskusja

metody praktyczne 6. metoda projektu dydaktycznego

Na ocenę końcową z przedmiotu składa się ocena z wykładów oraz ocena z ćwiczeń (w stosunku 50%:50%)

Wykład:

ocena z kolokwium końcowego

Kryteria oceniania

0% - 59,9% - ocena niedostateczna (2)

60,0% - 69,9% - ocena dostateczna (3)

70,0% - 74,9% - ocena dość dobra (3,5)

75,0% - 84,9% - ocena dobra (4)

85,0% - 89,9% - ocena ponad dobra (4,5)

90,0% - 100% - ocena bardzo dobra (5)

Ćwiczenia: ocena pracy bieżącej

Obecność obowiązkowa

Wykład: weryfikacja efektów uczenia się w oparciu o pisemne kolokwium końcowy

Ćwiczenia: weryfikacja efektów uczenia się na podstawie pracy bieżącej i prac etapowych: projektu indywidualnego, projektu grupowego, dyskusji, prezentacji

Treści kształcenia realizowane podczas wykładów:

1. Historia ochrony przyrody w kraju i na świecie, główni twórcy idei ochrony przyrody

2. Metody ochrony przyrody - ex situ, in situ, ochrona ścisła, częściowa, ochrona czynna

3. Prawo ochrony przyrody – główne akty krajowe

4. Parki narodowe – definicja, liczba, areał, własność gruntów, udostępnianie, zarządzanie

5. Rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu – definicja, przedmiot ochrony, przegląd i przykłady

6. Formy ochrony indywidualnej – definicja, cel, stan liczbowy, przykłady, przegląd

7. Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów

Treści kształcenia realizowane podczas ćwiczeń:

Czym jest a czym nie jest ochrona przyrody

Cenne i chronione gatunki roślin – przegląd

Ginące i rzadkie ekosystemy

Praktyczne aspekty ustanawiania form ochrony przyrody

Awifauna polski – trendy liczebności. Czerwona Lista Ptaków Polski.

Dyrektywa Ptasia EU. Znaczenie ochrony siedliskowej. Czynna ochrona przyrody.

Najbardziej zagrożone gatunki krajowej awifauny.

Propozycja projektu działań na rzecz ochrony wybranych gatunków ptaków.

Typowanie SOO – gatunki priorytetowe zwierząt

Znaczenie nauki obywatelskiej w ochronie zwierząt

Olaczek R. 2008. Skarby Przyrody i krajobrazu Polski, Multico. Warszawa.

Pawlaczyk P., Jermaczek A. 2000 Poradnik lokalnej ochrony przyrody. Wyd.LKP. Świebodzin

Symonides E. 2008. Ochrona przyrody. WUW. Warszawa

Czerwone listy i księgi gatunków zagrożonych (IUCN, krajowe, lokalne)

Roczniki statystyczne Ochrona Środowiska

strony www: RDOS, GDOS, WIOS

Trendy liczebności ptaków w Polsce, Czerwona Lista Ptaków Polski.

Ptaki. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000

Czerwona Lista Ptaków Polski.

Unger i in. (2020) iNaturalist as an engaging tool for identifying organisms in outdoor activities

Ustawa o ochronie przyrody

Dyrektywa Ptasia

Dyrektywa siedliskowa

Rozporządzenia o ochronie gatunkowej

T

Wykłady odbywają się na platformie Microsoft Teams; ćwiczenia odbywają się stacjonarnie

metody podające: 1.wykład informacyjny 2.prelekcja

metody eksponujące: 3.film 4.pokaz

metody problemowe: 5. dyskusja

metody praktyczne 6. metoda projektu dydaktycznego

Ocena z wykładu:

na podstawie egzaminu końcowego w formie pisemnej

Ocena z ćwiczeń:

Na postawie aktywności na zajęciach, prac i projektów etapowych

Treści kształcenia realizowane podczas wykładów:

1. Historia ochrony przyrody w kraju i na świecie, główni twórcy idei ochrony przyrody

2. Metody ochrony przyrody - ex situ, in situ, ochrona ścisła, częściowa, ochrona czynna

3. Prawo ochrony przyrody – główne akty krajowe

4. Parki narodowe – definicja, liczba, areał, własność gruntów, udostępnianie, zarządzanie

5. Rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu – definicja, przedmiot ochrony, przegląd i przykłady

6. Formy ochrony indywidualnej – definicja, cel, stan liczbowy, przykłady, przegląd

7. Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów

Treści kształcenia realizowane podczas ćwiczeń:

1. Formy ochrony przyrody w Polsce; centralny rejestr form ochrony przyrody

2. Metody inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczych

3. Chronione gatunki roślin, zwierząt i grzybów

4. Gatunki i ekosystemy zagrożone (kategorie IUCN, przykłady, czerwone listy i księgi)

5. Ochrona przyrody w oparciu o Ustawę o ochronie zabytków (parki zabytkowe, założenia parkowe)

6. Ochrona krajobrazowa w Polsce, waloryzacja krajobrazu

1. Olaczek R. i in. 1996 Ochrona przyrody w Polsce. LOP. Warszawa

2. Olaczek R. 1998. Przyroda Polski pod ochroną. LOP. Warszawa

3. Olaczek R. 2008. Skarby Przyrody i krajobrazu Polski, Multico. Warszawa.

4. Pawlaczyk P., Jermaczek A. 2000 Poradnik lokalnej ochrony przyrody. Wyd.LKP. Świebodzin

5. Symonides E. 2008. Ochrona przyrody. WUW. Warszawa

6. Czerwone listy i księgi gatunków zagrożonych (IUCN, krajowe, lokalne)

7. Pullin A.S. 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. PWN, Warszawa

8. Roczniki statystyczne Ochrona Środowiska

9. strony www: RDOS, GDOS, WIOS

10. Zalewska A. i in. 2013. Podręcznik metodyczny. Metody wykonywania waloryzacji przyrodniczych Podręcznik metodyczny i przewodnik do zajęć terenowych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.

11. Florkiewicz E., Kawicki A., 2009. Postępowania administracyjne w sprawach określonych ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Departament Programów Pomocowych i Pomocy Technicznej.

12. Głowaciński Z. 2002. Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. PAN IOP.

13. Baranowska-Janota M., Marcinek R. Myczkowski Z. 2004. Czerwona Księga Krajobrazu Polski. Projekt pilotażowy