Prawa i wolności człowieka i obywatela

wykład problemowy (z elementami konwersatoryjnymi),

5,0 – bardzo dobra znajomość standardów trzech systemów, poprawne stosowanie testów ograniczeń, sprawna praca z orzecznictwem i argumentacją.

4,0–4,5 – dobra znajomość i umiejętność rozwiązywania typowych problemów (proporcjonalność, kolizje), nieliczne błędy.

3,0–3,5 – opanowanie podstaw: katalog źródeł i mechanizmów ochrony, ograniczona poprawność analizy problemowej.

2,0 – brak opanowania minimum: źródła standardów, elementarne zasady ograniczeń, podstawowe środki ochrony.

egzamin testowy

Pojęcia: prawa, wolności, obowiązki; publiczne prawa podmiotowe; normy programowe a roszczeniowe.

Aksjologia Konstytucji: godność (art. 30), wolność (art. 31), równość i zakaz dyskryminacji (art. 32–33).

Konstrukcja rozdziału II Konstytucji RP: wolności osobiste, polityczne, socjalne; gwarancje proceduralne.

Test dopuszczalności ograniczeń: art. 31 ust. 3 – przesłanki, „konieczność”, proporcjonalność sensu stricto, ochrona istoty prawa.

Stany nadzwyczajne a prawa jednostki: podstawowe zasady derogacyjne i granice.

Kluczowe wolności: słowa, sumienia, zgromadzeń, zrzeszania; prywatność, ochrona danych, nietykalność osobista.

Prawa polityczne i status obywatela: prawa wyborcze, dostęp do służby publicznej, petycje/skargi/wnioski.

Prawo do sądu i standardy rzetelnego postępowania (art. 45, 77, 78, 79, 80) – elementy gwarancyjne.

Krajowe środki ochrony: sądy, kontrola konstytucyjności, RPO, skarga konstytucyjna (model, funkcja, ograniczenia).

System powszechny: UDHR, Pakty 1966 (ICCPR/ICESCR) – charakter norm, obowiązki państwa.

Zakaz tortur, prawo do życia, wolność osobista, wolność słowa, wolność religii – standardy i typowe testy.

Zasada niedyskryminacji i ochrona grup wrażliwych – konwencje wyspecjalizowane (CEDAW, CERD, CRC, CRPD, CAT).

Relacje prawa międzynarodowego z prawem krajowym: wykonywanie zobowiązań, znaczenie standardów interpretacyjnych.

EKPC jako instrument ochrony: struktura, prawa absolutne i ograniczalne, klauzule limitacyjne.

ETPCz: dopuszczalność skargi, wymóg wyczerpania środków krajowych, standardy dowodowe (wprowadzenie).

Doktryny ETPCz: margines oceny, „żywy instrument”, pozytywne obowiązki państwa.

Najczęstsze obszary sporów: art. 6 (rzetelny proces), art. 8 (prywatność), art. 10 (wypowiedź), art. 11 (zgromadzenia) – modele rozumowania.

KPP UE: zakres stosowania (art. 51), relacja do praw krajowych i EKPC, art. 52 (ograniczenia).

TSUE i ochrona praw jednostki: standard skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP), zasada pierwszeństwa i skuteczności.

Wielopoziomowość ochrony: współdziałanie standardów konstytucyjnych, EKPC i KPP UE; konflikty i konwergencja.

Wątki współczesne: prywatność i dane, wolność wypowiedzi a moderacja, bezpieczeństwo a prawa podstawowe (ujęcie problemowe).

R. Wieruszewski, Prawa człowieka. Zarys wykładu (wprowadzenie do standardów i mechanizmów).A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz (wybrane artykuły: 7–8, 11, 47, 51–52).

Konstytucja RP (1997) – rozdz. II oraz art. 30–31, 45, 77–80.

EKPC + Protokoły w zakresie omawianym.

Karta Praw Podstawowych UE + wybrane przepisy TUE/TFUE dotyczące ochrony sądowej.

UDHR, ICCPR, ICESCR + (w zarysie) konwencje sektorowe ONZ.

Wybrane orzeczenia: TK, ETPCz, TSUE (zestaw wskazywany w toku wykładu).

wykład problemowy (z elementami konwersatoryjnymi),

5,0 – bardzo dobra znajomość standardów trzech systemów, poprawne stosowanie testów ograniczeń, sprawna praca z orzecznictwem i argumentacją.

4,0–4,5 – dobra znajomość i umiejętność rozwiązywania typowych problemów (proporcjonalność, kolizje), nieliczne błędy.

3,0–3,5 – opanowanie podstaw: katalog źródeł i mechanizmów ochrony, ograniczona poprawność analizy problemowej.

2,0 – brak opanowania minimum: źródła standardów, elementarne zasady ograniczeń, podstawowe środki ochrony.

egzamin testowy

Pojęcia: prawa, wolności, obowiązki; publiczne prawa podmiotowe; normy programowe a roszczeniowe.

Aksjologia Konstytucji: godność (art. 30), wolność (art. 31), równość i zakaz dyskryminacji (art. 32–33).

Konstrukcja rozdziału II Konstytucji RP: wolności osobiste, polityczne, socjalne; gwarancje proceduralne.

Test dopuszczalności ograniczeń: art. 31 ust. 3 – przesłanki, „konieczność”, proporcjonalność sensu stricto, ochrona istoty prawa.

Stany nadzwyczajne a prawa jednostki: podstawowe zasady derogacyjne i granice.

Kluczowe wolności: słowa, sumienia, zgromadzeń, zrzeszania; prywatność, ochrona danych, nietykalność osobista.

Prawa polityczne i status obywatela: prawa wyborcze, dostęp do służby publicznej, petycje/skargi/wnioski.

Prawo do sądu i standardy rzetelnego postępowania (art. 45, 77, 78, 79, 80) – elementy gwarancyjne.

Krajowe środki ochrony: sądy, kontrola konstytucyjności, RPO, skarga konstytucyjna (model, funkcja, ograniczenia).

System powszechny: UDHR, Pakty 1966 (ICCPR/ICESCR) – charakter norm, obowiązki państwa.

Zakaz tortur, prawo do życia, wolność osobista, wolność słowa, wolność religii – standardy i typowe testy.

Zasada niedyskryminacji i ochrona grup wrażliwych – konwencje wyspecjalizowane (CEDAW, CERD, CRC, CRPD, CAT).

Relacje prawa międzynarodowego z prawem krajowym: wykonywanie zobowiązań, znaczenie standardów interpretacyjnych.

EKPC jako instrument ochrony: struktura, prawa absolutne i ograniczalne, klauzule limitacyjne.

ETPCz: dopuszczalność skargi, wymóg wyczerpania środków krajowych, standardy dowodowe (wprowadzenie).

Doktryny ETPCz: margines oceny, „żywy instrument”, pozytywne obowiązki państwa.

Najczęstsze obszary sporów: art. 6 (rzetelny proces), art. 8 (prywatność), art. 10 (wypowiedź), art. 11 (zgromadzenia) – modele rozumowania.

KPP UE: zakres stosowania (art. 51), relacja do praw krajowych i EKPC, art. 52 (ograniczenia).

TSUE i ochrona praw jednostki: standard skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP), zasada pierwszeństwa i skuteczności.

Wielopoziomowość ochrony: współdziałanie standardów konstytucyjnych, EKPC i KPP UE; konflikty i konwergencja.

Wątki współczesne: prywatność i dane, wolność wypowiedzi a moderacja, bezpieczeństwo a prawa podstawowe (ujęcie problemowe).

R. Wieruszewski, Prawa człowieka. Zarys wykładu (wprowadzenie do standardów i mechanizmów).A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz (wybrane artykuły: 7–8, 11, 47, 51–52).

Konstytucja RP (1997) – rozdz. II oraz art. 30–31, 45, 77–80.

EKPC + Protokoły w zakresie omawianym.

Karta Praw Podstawowych UE + wybrane przepisy TUE/TFUE dotyczące ochrony sądowej.

UDHR, ICCPR, ICESCR + (w zarysie) konwencje sektorowe ONZ.

Wybrane orzeczenia: TK, ETPCz, TSUE (zestaw wskazywany w toku wykładu).

wykład problemowy (z elementami konwersatoryjnymi),

5,0 – bardzo dobra znajomość standardów trzech systemów, poprawne stosowanie testów ograniczeń, sprawna praca z orzecznictwem i argumentacją.

4,0–4,5 – dobra znajomość i umiejętność rozwiązywania typowych problemów (proporcjonalność, kolizje), nieliczne błędy.

3,0–3,5 – opanowanie podstaw: katalog źródeł i mechanizmów ochrony, ograniczona poprawność analizy problemowej.

2,0 – brak opanowania minimum: źródła standardów, elementarne zasady ograniczeń, podstawowe środki ochrony.

egzamin testowy

Pojęcia: prawa, wolności, obowiązki; publiczne prawa podmiotowe; normy programowe a roszczeniowe.

Aksjologia Konstytucji: godność (art. 30), wolność (art. 31), równość i zakaz dyskryminacji (art. 32–33).

Konstrukcja rozdziału II Konstytucji RP: wolności osobiste, polityczne, socjalne; gwarancje proceduralne.

Test dopuszczalności ograniczeń: art. 31 ust. 3 – przesłanki, „konieczność”, proporcjonalność sensu stricto, ochrona istoty prawa.

Stany nadzwyczajne a prawa jednostki: podstawowe zasady derogacyjne i granice.

Kluczowe wolności: słowa, sumienia, zgromadzeń, zrzeszania; prywatność, ochrona danych, nietykalność osobista.

Prawa polityczne i status obywatela: prawa wyborcze, dostęp do służby publicznej, petycje/skargi/wnioski.

Prawo do sądu i standardy rzetelnego postępowania (art. 45, 77, 78, 79, 80) – elementy gwarancyjne.

Krajowe środki ochrony: sądy, kontrola konstytucyjności, RPO, skarga konstytucyjna (model, funkcja, ograniczenia).

System powszechny: UDHR, Pakty 1966 (ICCPR/ICESCR) – charakter norm, obowiązki państwa.

Zakaz tortur, prawo do życia, wolność osobista, wolność słowa, wolność religii – standardy i typowe testy.

Zasada niedyskryminacji i ochrona grup wrażliwych – konwencje wyspecjalizowane (CEDAW, CERD, CRC, CRPD, CAT).

Relacje prawa międzynarodowego z prawem krajowym: wykonywanie zobowiązań, znaczenie standardów interpretacyjnych.

EKPC jako instrument ochrony: struktura, prawa absolutne i ograniczalne, klauzule limitacyjne.

ETPCz: dopuszczalność skargi, wymóg wyczerpania środków krajowych, standardy dowodowe (wprowadzenie).

Doktryny ETPCz: margines oceny, „żywy instrument”, pozytywne obowiązki państwa.

Najczęstsze obszary sporów: art. 6 (rzetelny proces), art. 8 (prywatność), art. 10 (wypowiedź), art. 11 (zgromadzenia) – modele rozumowania.

KPP UE: zakres stosowania (art. 51), relacja do praw krajowych i EKPC, art. 52 (ograniczenia).

TSUE i ochrona praw jednostki: standard skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP), zasada pierwszeństwa i skuteczności.

Wielopoziomowość ochrony: współdziałanie standardów konstytucyjnych, EKPC i KPP UE; konflikty i konwergencja.

Wątki współczesne: prywatność i dane, wolność wypowiedzi a moderacja, bezpieczeństwo a prawa podstawowe (ujęcie problemowe).

R. Wieruszewski, Prawa człowieka. Zarys wykładu (wprowadzenie do standardów i mechanizmów).A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz (wybrane artykuły: 7–8, 11, 47, 51–52).

Konstytucja RP (1997) – rozdz. II oraz art. 30–31, 45, 77–80.

EKPC + Protokoły w zakresie omawianym.

Karta Praw Podstawowych UE + wybrane przepisy TUE/TFUE dotyczące ochrony sądowej.

UDHR, ICCPR, ICESCR + (w zarysie) konwencje sektorowe ONZ.

Wybrane orzeczenia: TK, ETPCz, TSUE (zestaw wskazywany w toku wykładu).

wykład problemowy (z elementami konwersatoryjnymi),

5,0 – bardzo dobra znajomość standardów trzech systemów, poprawne stosowanie testów ograniczeń, sprawna praca z orzecznictwem i argumentacją.

4,0–4,5 – dobra znajomość i umiejętność rozwiązywania typowych problemów (proporcjonalność, kolizje), nieliczne błędy.

3,0–3,5 – opanowanie podstaw: katalog źródeł i mechanizmów ochrony, ograniczona poprawność analizy problemowej.

2,0 – brak opanowania minimum: źródła standardów, elementarne zasady ograniczeń, podstawowe środki ochrony.

egzamin testowy

Pojęcia: prawa, wolności, obowiązki; publiczne prawa podmiotowe; normy programowe a roszczeniowe.

Aksjologia Konstytucji: godność (art. 30), wolność (art. 31), równość i zakaz dyskryminacji (art. 32–33).

Konstrukcja rozdziału II Konstytucji RP: wolności osobiste, polityczne, socjalne; gwarancje proceduralne.

Test dopuszczalności ograniczeń: art. 31 ust. 3 – przesłanki, „konieczność”, proporcjonalność sensu stricto, ochrona istoty prawa.

Stany nadzwyczajne a prawa jednostki: podstawowe zasady derogacyjne i granice.

Kluczowe wolności: słowa, sumienia, zgromadzeń, zrzeszania; prywatność, ochrona danych, nietykalność osobista.

Prawa polityczne i status obywatela: prawa wyborcze, dostęp do służby publicznej, petycje/skargi/wnioski.

Prawo do sądu i standardy rzetelnego postępowania (art. 45, 77, 78, 79, 80) – elementy gwarancyjne.

Krajowe środki ochrony: sądy, kontrola konstytucyjności, RPO, skarga konstytucyjna (model, funkcja, ograniczenia).

System powszechny: UDHR, Pakty 1966 (ICCPR/ICESCR) – charakter norm, obowiązki państwa.

Zakaz tortur, prawo do życia, wolność osobista, wolność słowa, wolność religii – standardy i typowe testy.

Zasada niedyskryminacji i ochrona grup wrażliwych – konwencje wyspecjalizowane (CEDAW, CERD, CRC, CRPD, CAT).

Relacje prawa międzynarodowego z prawem krajowym: wykonywanie zobowiązań, znaczenie standardów interpretacyjnych.

EKPC jako instrument ochrony: struktura, prawa absolutne i ograniczalne, klauzule limitacyjne.

ETPCz: dopuszczalność skargi, wymóg wyczerpania środków krajowych, standardy dowodowe (wprowadzenie).

Doktryny ETPCz: margines oceny, „żywy instrument”, pozytywne obowiązki państwa.

Najczęstsze obszary sporów: art. 6 (rzetelny proces), art. 8 (prywatność), art. 10 (wypowiedź), art. 11 (zgromadzenia) – modele rozumowania.

KPP UE: zakres stosowania (art. 51), relacja do praw krajowych i EKPC, art. 52 (ograniczenia).

TSUE i ochrona praw jednostki: standard skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP), zasada pierwszeństwa i skuteczności.

Wielopoziomowość ochrony: współdziałanie standardów konstytucyjnych, EKPC i KPP UE; konflikty i konwergencja.

Wątki współczesne: prywatność i dane, wolność wypowiedzi a moderacja, bezpieczeństwo a prawa podstawowe (ujęcie problemowe).

R. Wieruszewski, Prawa człowieka. Zarys wykładu (wprowadzenie do standardów i mechanizmów).A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz (wybrane artykuły: 7–8, 11, 47, 51–52).

Konstytucja RP (1997) – rozdz. II oraz art. 30–31, 45, 77–80.

EKPC + Protokoły w zakresie omawianym.

Karta Praw Podstawowych UE + wybrane przepisy TUE/TFUE dotyczące ochrony sądowej.

UDHR, ICCPR, ICESCR + (w zarysie) konwencje sektorowe ONZ.

Wybrane orzeczenia: TK, ETPCz, TSUE (zestaw wskazywany w toku wykładu).

wykład problemowy (z elementami konwersatoryjnymi),

5,0 – bardzo dobra znajomość standardów trzech systemów, poprawne stosowanie testów ograniczeń, sprawna praca z orzecznictwem i argumentacją.

4,0–4,5 – dobra znajomość i umiejętność rozwiązywania typowych problemów (proporcjonalność, kolizje), nieliczne błędy.

3,0–3,5 – opanowanie podstaw: katalog źródeł i mechanizmów ochrony, ograniczona poprawność analizy problemowej.

2,0 – brak opanowania minimum: źródła standardów, elementarne zasady ograniczeń, podstawowe środki ochrony.

egzamin testowy

Pojęcia: prawa, wolności, obowiązki; publiczne prawa podmiotowe; normy programowe a roszczeniowe.

Aksjologia Konstytucji: godność (art. 30), wolność (art. 31), równość i zakaz dyskryminacji (art. 32–33).

Konstrukcja rozdziału II Konstytucji RP: wolności osobiste, polityczne, socjalne; gwarancje proceduralne.

Test dopuszczalności ograniczeń: art. 31 ust. 3 – przesłanki, „konieczność”, proporcjonalność sensu stricto, ochrona istoty prawa.

Stany nadzwyczajne a prawa jednostki: podstawowe zasady derogacyjne i granice.

Kluczowe wolności: słowa, sumienia, zgromadzeń, zrzeszania; prywatność, ochrona danych, nietykalność osobista.

Prawa polityczne i status obywatela: prawa wyborcze, dostęp do służby publicznej, petycje/skargi/wnioski.

Prawo do sądu i standardy rzetelnego postępowania (art. 45, 77, 78, 79, 80) – elementy gwarancyjne.

Krajowe środki ochrony: sądy, kontrola konstytucyjności, RPO, skarga konstytucyjna (model, funkcja, ograniczenia).

System powszechny: UDHR, Pakty 1966 (ICCPR/ICESCR) – charakter norm, obowiązki państwa.

Zakaz tortur, prawo do życia, wolność osobista, wolność słowa, wolność religii – standardy i typowe testy.

Zasada niedyskryminacji i ochrona grup wrażliwych – konwencje wyspecjalizowane (CEDAW, CERD, CRC, CRPD, CAT).

Relacje prawa międzynarodowego z prawem krajowym: wykonywanie zobowiązań, znaczenie standardów interpretacyjnych.

EKPC jako instrument ochrony: struktura, prawa absolutne i ograniczalne, klauzule limitacyjne.

ETPCz: dopuszczalność skargi, wymóg wyczerpania środków krajowych, standardy dowodowe (wprowadzenie).

Doktryny ETPCz: margines oceny, „żywy instrument”, pozytywne obowiązki państwa.

Najczęstsze obszary sporów: art. 6 (rzetelny proces), art. 8 (prywatność), art. 10 (wypowiedź), art. 11 (zgromadzenia) – modele rozumowania.

KPP UE: zakres stosowania (art. 51), relacja do praw krajowych i EKPC, art. 52 (ograniczenia).

TSUE i ochrona praw jednostki: standard skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP), zasada pierwszeństwa i skuteczności.

Wielopoziomowość ochrony: współdziałanie standardów konstytucyjnych, EKPC i KPP UE; konflikty i konwergencja.

Wątki współczesne: prywatność i dane, wolność wypowiedzi a moderacja, bezpieczeństwo a prawa podstawowe (ujęcie problemowe).

R. Wieruszewski, Prawa człowieka. Zarys wykładu (wprowadzenie do standardów i mechanizmów).A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz (wybrane artykuły: 7–8, 11, 47, 51–52).

Konstytucja RP (1997) – rozdz. II oraz art. 30–31, 45, 77–80.

EKPC + Protokoły w zakresie omawianym.

Karta Praw Podstawowych UE + wybrane przepisy TUE/TFUE dotyczące ochrony sądowej.

UDHR, ICCPR, ICESCR + (w zarysie) konwencje sektorowe ONZ.

Wybrane orzeczenia: TK, ETPCz, TSUE (zestaw wskazywany w toku wykładu).

wykład problemowy (z elementami konwersatoryjnymi),

5,0 – bardzo dobra znajomość standardów trzech systemów, poprawne stosowanie testów ograniczeń, sprawna praca z orzecznictwem i argumentacją.

4,0–4,5 – dobra znajomość i umiejętność rozwiązywania typowych problemów (proporcjonalność, kolizje), nieliczne błędy.

3,0–3,5 – opanowanie podstaw: katalog źródeł i mechanizmów ochrony, ograniczona poprawność analizy problemowej.

2,0 – brak opanowania minimum: źródła standardów, elementarne zasady ograniczeń, podstawowe środki ochrony.

egzamin testowy

Pojęcia: prawa, wolności, obowiązki; publiczne prawa podmiotowe; normy programowe a roszczeniowe.

Aksjologia Konstytucji: godność (art. 30), wolność (art. 31), równość i zakaz dyskryminacji (art. 32–33).

Konstrukcja rozdziału II Konstytucji RP: wolności osobiste, polityczne, socjalne; gwarancje proceduralne.

Test dopuszczalności ograniczeń: art. 31 ust. 3 – przesłanki, „konieczność”, proporcjonalność sensu stricto, ochrona istoty prawa.

Stany nadzwyczajne a prawa jednostki: podstawowe zasady derogacyjne i granice.

Kluczowe wolności: słowa, sumienia, zgromadzeń, zrzeszania; prywatność, ochrona danych, nietykalność osobista.

Prawa polityczne i status obywatela: prawa wyborcze, dostęp do służby publicznej, petycje/skargi/wnioski.

Prawo do sądu i standardy rzetelnego postępowania (art. 45, 77, 78, 79, 80) – elementy gwarancyjne.

Krajowe środki ochrony: sądy, kontrola konstytucyjności, RPO, skarga konstytucyjna (model, funkcja, ograniczenia).

System powszechny: UDHR, Pakty 1966 (ICCPR/ICESCR) – charakter norm, obowiązki państwa.

Zakaz tortur, prawo do życia, wolność osobista, wolność słowa, wolność religii – standardy i typowe testy.

Zasada niedyskryminacji i ochrona grup wrażliwych – konwencje wyspecjalizowane (CEDAW, CERD, CRC, CRPD, CAT).

Relacje prawa międzynarodowego z prawem krajowym: wykonywanie zobowiązań, znaczenie standardów interpretacyjnych.

EKPC jako instrument ochrony: struktura, prawa absolutne i ograniczalne, klauzule limitacyjne.

ETPCz: dopuszczalność skargi, wymóg wyczerpania środków krajowych, standardy dowodowe (wprowadzenie).

Doktryny ETPCz: margines oceny, „żywy instrument”, pozytywne obowiązki państwa.

Najczęstsze obszary sporów: art. 6 (rzetelny proces), art. 8 (prywatność), art. 10 (wypowiedź), art. 11 (zgromadzenia) – modele rozumowania.

KPP UE: zakres stosowania (art. 51), relacja do praw krajowych i EKPC, art. 52 (ograniczenia).

TSUE i ochrona praw jednostki: standard skutecznej ochrony sądowej (art. 47 KPP), zasada pierwszeństwa i skuteczności.

Wielopoziomowość ochrony: współdziałanie standardów konstytucyjnych, EKPC i KPP UE; konflikty i konwergencja.

Wątki współczesne: prywatność i dane, wolność wypowiedzi a moderacja, bezpieczeństwo a prawa podstawowe (ujęcie problemowe).

R. Wieruszewski, Prawa człowieka. Zarys wykładu (wprowadzenie do standardów i mechanizmów).A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Komentarz (wybrane artykuły: 7–8, 11, 47, 51–52).

Konstytucja RP (1997) – rozdz. II oraz art. 30–31, 45, 77–80.

EKPC + Protokoły w zakresie omawianym.

Karta Praw Podstawowych UE + wybrane przepisy TUE/TFUE dotyczące ochrony sądowej.

UDHR, ICCPR, ICESCR + (w zarysie) konwencje sektorowe ONZ.

Wybrane orzeczenia: TK, ETPCz, TSUE (zestaw wskazywany w toku wykładu).