Estetyka 2.0

T

T

Możliwe zmiany programu pod kątem zainteresowań studentów oraz liczby osób, które nie ukończyły studiów licencjackich z filozofii.

Obecność obowiązkowa. Dopuszczalne dwie nieobecności. Zwolnienie lekarskie lub praca nie anulują/usprawiedliwiają dodatkowych nieobecności.

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), spacer (estetyka przestrzeni publicznej)

Kryteria oceny:

- obecność, 30% oceny

- znajomość tekstu, 40 % oceny

- posługiwanie się terminologią i własne przykłady 30% oceny

systematyczne odnotowywanie czynnego udziału w zajęciach na podstawie dyskusji; w szczególności zwracanie uwagi na sposób posługiwania się pojęciami filozoficznymi i trafność doboru własnych przykładów

Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna. Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite.

Aleksander Baumgarten i wizja nowej dyscypliny

Pojęcie twórczości (pośrednio pojęcia sztuki i piękna, wyobraźni).

Co to znaczy być twórczym?

Estetyka Immanuela Kanta

Pojęcia mimesis i odtwórczości (pośrednio realizm, gatunkowe określenia sztuki itp.)

Czy odtwórczość może być twórcza?

Kant cd.

Pojęcie przeżycia/doświadczenia estetycznego

Estetyka Fryderyka Schillera

Egzystencjalizm w estetyce.

Schiller cd.

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność

Georg W. F. Hegel: estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru, symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność cd.

Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

Estetyka życia codziennego

Procesy estetyzacji

Estetyka analityczna

Żywioł apolliński i dionizyjski: ich antyczne źródło i nowoczesne interpretacje

Estetyka instytucjonalna

Estetyka przyrody Gernota Böhmego

Estetyka środowiskowa Arnolda Berleanta

Strukturalizm w estetyce.

Estetyka Johna Dewey’a.

Antyesencjalizm i Arthur Danto

Somaestetyka

Nieklasyczne kategorie estetyczne – kamp

Estetyka performatywności

Alexander G. Baumgarten, Estetyka (fragmenty), w: Piotr Kozak, Wychować Boga: estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, WUW, Warszawa 2013.

Władysław Tatarkiewicz, Twórczość: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 288–311.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Odtwórczość: Dzieje stosunku sztuki do rzeczywistości, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 312–339.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Przeżycie estetyczne: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 361–392.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Mary Warnock, Egzystencjalizm, tłum. Monika Michowicz, Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, s. 15-23, 59-86, 132-149.

Lektura uzupełniająca:

Piotr Mróz, Poglądy estetyczne w egzystencjalizmie, w: Estetyki filozoficzne XX wieku, red. K. Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2000, s. 31-64.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Roger Scruton, Piękno, tłum. Sylwia Krawczyk i Agnieszka Rejniak-Majewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018, s. 106, 112-114, 143-146.

Georg W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, t. 1, tłum. Janusz Grabowski, Adam Landman, PWN, Warszawa 1964 (fragmenty).

Rosalind E. Krauss: Oryginalność awangardy. Przeł. M. Sugiera, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz. Kraków 1998, s. 399-420.

Peter Bürger, Teoria awangardy, tłum. J. Kita-Huber, Kraków 2006.

Rüdiger Bubner, Doświadczenie estetyczne, tłum. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2005, s. 169-184.

Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52.

Wittgenstein Ludwig, Wykłady o estetyce, tłum. Piotr Graff, „Studia Estetyczne” 1977, t. XIV, s. 131–146; Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

F.Nietzsche, Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, przeł. Leopold Staff, Warszawa 1907, rozdziały: Próba samokrytyki, s.1-15 i rozdz. 1, s. 21-26

Bohdan Dziemidok, Instytucjonalna teoria sztuki, w: tegoż, Główne kontrowersje wokół estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, 129-147. Uzupełniająco: George Dickie, Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: Estetyka w świecie, tom. 1, red. Maria Gołaszewska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1985;

Gernot Böhme, Filozofia i estetyka przyrody, Warszawa 2002, Wstęp, s. 3-12 oraz Aporie naszej relacji do przyrody s. 81-99

Arnold Berleant, Estetyka zaangażowana, Biuletyn Polskiego TowarzystwA Esteytcznego, nr 3jesień –zima 2003

Arnold Berleant, Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka. Universitas 2011, rozdz. 7 Estetyka urbanistyki. s.131-150.

Eco Umberto, Komunikat estetyczny, w: tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

John Dewey, Sztuka jako doświadczenie, Ossolineum 1975, rozdz. III Doznanie doświadczenia, s.45-72

Arthur C. Danto, Dzieło sztuki a zwykłe przedmioty, w: tegoż Świat sztuki. Pisma z filozofii sztuki, tłum. L. Sosnowski, WUJ, Kraków 2006.

Richard Shusterman, O sztuce i życiu. Od poetyki hip-hopu do filozofii somatycznej, Wrocław 2007, rozdz. Somaestetyka a problem ciało/media s. 73-92

Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9

Erika Fisher-Lichte, Estetyka performatywnosci. Kraków 2008, rozdz. II Podstawowe pojęcia, s. 32-55

T

Możliwe zmiany programu pod kątem zainteresowań studentów oraz liczby osób, które nie ukończyły studiów licencjackich z filozofii.

Obecność obowiązkowa. Dopuszczalne dwie nieobecności. Zwolnienie lekarskie lub praca nie anulują/usprawiedliwiają dodatkowych nieobecności.

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), spacer (estetyka przestrzeni publicznej)

Kryteria oceny:

- obecność, 30% oceny

- znajomość tekstu, 40 % oceny

- posługiwanie się terminologią i własne przykłady 30% oceny

systematyczne odnotowywanie czynnego udziału w zajęciach na podstawie dyskusji; w szczególności zwracanie uwagi na sposób posługiwania się pojęciami filozoficznymi i trafność doboru własnych przykładów

Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna. Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite.

Aleksander Baumgarten i wizja nowej dyscypliny

Pojęcie twórczości (pośrednio pojęcia sztuki i piękna, wyobraźni).

Co to znaczy być twórczym?

Estetyka Immanuela Kanta

Pojęcia mimesis i odtwórczości (pośrednio realizm, gatunkowe określenia sztuki itp.)

Czy odtwórczość może być twórcza?

Kant cd.

Pojęcie przeżycia/doświadczenia estetycznego

Estetyka Fryderyka Schillera

Egzystencjalizm w estetyce.

Schiller cd.

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność

Georg W. F. Hegel: estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru, symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność cd.

Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

Estetyka życia codziennego

Procesy estetyzacji

Estetyka analityczna

Żywioł apolliński i dionizyjski: ich antyczne źródło i nowoczesne interpretacje

Estetyka instytucjonalna

Estetyka przyrody Gernota Böhmego

Estetyka środowiskowa Arnolda Berleanta

Strukturalizm w estetyce.

Estetyka Johna Dewey’a.

Antyesencjalizm i Arthur Danto

Somaestetyka

Nieklasyczne kategorie estetyczne – kamp

Estetyka performatywności

Alexander G. Baumgarten, Estetyka (fragmenty), w: Piotr Kozak, Wychować Boga: estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, WUW, Warszawa 2013.

Władysław Tatarkiewicz, Twórczość: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 288–311.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Odtwórczość: Dzieje stosunku sztuki do rzeczywistości, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 312–339.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Przeżycie estetyczne: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 361–392.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Mary Warnock, Egzystencjalizm, tłum. Monika Michowicz, Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, s. 15-23, 59-86, 132-149.

Lektura uzupełniająca:

Piotr Mróz, Poglądy estetyczne w egzystencjalizmie, w: Estetyki filozoficzne XX wieku, red. K. Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2000, s. 31-64.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Roger Scruton, Piękno, tłum. Sylwia Krawczyk i Agnieszka Rejniak-Majewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018, s. 106, 112-114, 143-146.

Georg W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, t. 1, tłum. Janusz Grabowski, Adam Landman, PWN, Warszawa 1964 (fragmenty).

Rosalind E. Krauss: Oryginalność awangardy. Przeł. M. Sugiera, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz. Kraków 1998, s. 399-420.

Peter Bürger, Teoria awangardy, tłum. J. Kita-Huber, Kraków 2006.

Rüdiger Bubner, Doświadczenie estetyczne, tłum. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2005, s. 169-184.

Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52.

Wittgenstein Ludwig, Wykłady o estetyce, tłum. Piotr Graff, „Studia Estetyczne” 1977, t. XIV, s. 131–146; Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

F.Nietzsche, Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, przeł. Leopold Staff, Warszawa 1907, rozdziały: Próba samokrytyki, s.1-15 i rozdz. 1, s. 21-26

Bohdan Dziemidok, Instytucjonalna teoria sztuki, w: tegoż, Główne kontrowersje wokół estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, 129-147. Uzupełniająco: George Dickie, Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: Estetyka w świecie, tom. 1, red. Maria Gołaszewska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1985;

Gernot Böhme, Filozofia i estetyka przyrody, Warszawa 2002, Wstęp, s. 3-12 oraz Aporie naszej relacji do przyrody s. 81-99

Arnold Berleant, Estetyka zaangażowana, Biuletyn Polskiego TowarzystwA Esteytcznego, nr 3jesień –zima 2003

Arnold Berleant, Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka. Universitas 2011, rozdz. 7 Estetyka urbanistyki. s.131-150.

Eco Umberto, Komunikat estetyczny, w: tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

John Dewey, Sztuka jako doświadczenie, Ossolineum 1975, rozdz. III Doznanie doświadczenia, s.45-72

Arthur C. Danto, Dzieło sztuki a zwykłe przedmioty, w: tegoż Świat sztuki. Pisma z filozofii sztuki, tłum. L. Sosnowski, WUJ, Kraków 2006.

Richard Shusterman, O sztuce i życiu. Od poetyki hip-hopu do filozofii somatycznej, Wrocław 2007, rozdz. Somaestetyka a problem ciało/media s. 73-92

Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9

Erika Fisher-Lichte, Estetyka performatywnosci. Kraków 2008, rozdz. II Podstawowe pojęcia, s. 32-55

T

Możliwe zmiany programu pod kątem zainteresowań studentów oraz liczby osób, które nie ukończyły studiów licencjackich z filozofii.

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), spacer (estetyka przestrzeni publicznej)

Kryteria oceny:

- obecność, 1/4 oceny

- znajomość tekstu, 1/4 oceny

- posługiwanie się terminologią, 1/4 oceny

- zadania szczegółowe (są obowiązkowe) 1/4 oceny

kolokwium, praca pisemna

Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna. Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite.

Aleksander Baumgarten i wizja nowej dyscypliny

Pojęcie twórczości (pośrednio pojęcia sztuki i piękna, wyobraźni).

Co to znaczy być twórczym?

Estetyka Immanuela Kanta

Pojęcia mimesis i odtwórczości (pośrednio realizm, gatunkowe określenia sztuki itp.)

Czy odtwórczość może być twórcza?

Kant cd.

Pojęcie przeżycia/doświadczenia estetycznego

Estetyka Fryderyka Schillera

Egzystencjalizm w estetyce.

Schiller cd.

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność

Georg W. F. Hegel: estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru, symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność cd.

Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

Estetyka życia codziennego

Procesy estetyzacji

Estetyka analityczna

Żywioł apolliński i dionizyjski: ich antyczne źródło i nowoczesne interpretacje

Estetyka instytucjonalna

Estetyka przyrody Gernota Böhmego

Estetyka środowiskowa Arnolda Berleanta

Strukturalizm w estetyce.

Estetyka Johna Dewey’a.

Antyesencjalizm i Arthur Danto

Somaestetyka

Nieklasyczne kategorie estetyczne – kamp

Estetyka performatywności

Alexander G. Baumgarten, Estetyka (fragmenty), w: Piotr Kozak, Wychować Boga: estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, WUW, Warszawa 2013.

Władysław Tatarkiewicz, Twórczość: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 288–311.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Odtwórczość: Dzieje stosunku sztuki do rzeczywistości, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 312–339.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Przeżycie estetyczne: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 361–392.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Mary Warnock, Egzystencjalizm, tłum. Monika Michowicz, Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, s. 15-23, 59-86, 132-149.

Lektura uzupełniająca:

Piotr Mróz, Poglądy estetyczne w egzystencjalizmie, w: Estetyki filozoficzne XX wieku, red. K. Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2000, s. 31-64.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Roger Scruton, Piękno, tłum. Sylwia Krawczyk i Agnieszka Rejniak-Majewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018, s. 106, 112-114, 143-146.

Georg W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, t. 1, tłum. Janusz Grabowski, Adam Landman, PWN, Warszawa 1964 (fragmenty).

Rosalind E. Krauss: Oryginalność awangardy. Przeł. M. Sugiera, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz. Kraków 1998, s. 399-420.

Peter Bürger, Teoria awangardy, tłum. J. Kita-Huber, Kraków 2006.

Rüdiger Bubner, Doświadczenie estetyczne, tłum. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2005, s. 169-184.

Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52.

Wittgenstein Ludwig, Wykłady o estetyce, tłum. Piotr Graff, „Studia Estetyczne” 1977, t. XIV, s. 131–146; Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

F.Nietzsche, Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, przeł. Leopold Staff, Warszawa 1907, rozdziały: Próba samokrytyki, s.1-15 i rozdz. 1, s. 21-26

Bohdan Dziemidok, Instytucjonalna teoria sztuki, w: tegoż, Główne kontrowersje wokół estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, 129-147. Uzupełniająco: George Dickie, Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: Estetyka w świecie, tom. 1, red. Maria Gołaszewska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1985;

Gernot Böhme, Filozofia i estetyka przyrody, Warszawa 2002, Wstęp, s. 3-12 oraz Aporie naszej relacji do przyrody s. 81-99

Arnold Berleant, Estetyka zaangażowana, Biuletyn Polskiego TowarzystwA Esteytcznego, nr 3jesień –zima 2003

Arnold Berleant, Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka. Universitas 2011, rozdz. 7 Estetyka urbanistyki. s.131-150.

Eco Umberto, Komunikat estetyczny, w: tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

John Dewey, Sztuka jako doświadczenie, Ossolineum 1975, rozdz. III Doznanie doświadczenia, s.45-72

Arthur C. Danto, Dzieło sztuki a zwykłe przedmioty, w: tegoż Świat sztuki. Pisma z filozofii sztuki, tłum. L. Sosnowski, WUJ, Kraków 2006.

Richard Shusterman, O sztuce i życiu. Od poetyki hip-hopu do filozofii somatycznej, Wrocław 2007, rozdz. Somaestetyka a problem ciało/media s. 73-92

Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9

Erika Fisher-Lichte, Estetyka performatywnosci. Kraków 2008, rozdz. II Podstawowe pojęcia, s. 32-55

T

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), spacer (o ile warunki pandemiczne pozwolą)

Kryteria oceny:

- obecność, 1/4 oceny

- znajomość tekstu, 1/4 oceny

- posługiwanie się terminologią, 1/4 oceny

- zadania szczegółowe (są obowiązkowe) 1/4 oceny

od 50% dst

60% dst+

70% db

80% db+

90% bdb

kolokwium, systematyczne odnotowywanie czynnego udziału w zajęciach

Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna. Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite.

Aleksander Baumgarten i wizja nowej dyscypliny

Pojęcie twórczości (pośrednio pojęcia sztuki i piękna, wyobraźni).

Co to znaczy być twórczym?

Estetyka Immanuela Kanta

Pojęcia mimesis i odtwórczości (pośrednio realizm, gatunkowe określenia sztuki itp.)

Czy odtwórczość może być twórcza?

Kant cd.

Pojęcie przeżycia/doświadczenia estetycznego

Estetyka Fryderyka Schillera

Egzystencjalizm w estetyce.

Schiller cd.

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność

Georg W. F. Hegel: estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru, symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność cd.

Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

Estetyka życia codziennego

Procesy estetyzacji

Estetyka analityczna

Żywioł apolliński i dionizyjski: ich antyczne źródło i nowoczesne interpretacje

Estetyka instytucjonalna

Estetyka przyrody Gernota Böhmego

Estetyka środowiskowa Arnolda Berleanta

Strukturalizm w estetyce.

Estetyka Johna Dewey’a.

Antyesencjalizm i Arthur Danto

Somaestetyka

Nieklasyczne kategorie estetyczne – kamp

Estetyka performatywności

Maria Gołaszewska, Estetyka jako nauka, w: tejże, Zarys estetyki, PWN, Warszawa, 1984, s. 10-65;

Agnieszka Bandura, Aisthesis. Zmysłowość i racjonalność w estetyce tradycyjnej i współczesnej, Kraków 2013;

Piotr Kozak, Wychować Boga. Estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013.

David Hume, Dawid Hume, Sprawdzian smaku, w: tegoż, Eseje z dziedziny moralności i literatury, przeł. T. Tatarkiewiczowa, Warszawa: PWN, 1955

Edmund Burke, Dociekania filozoficzne o pochodzeniu naszych idei wzniosłości i piękna, tłum. P. Graff, Warszawa 1968, fragmenty.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972.

G. W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, Warszawa 1964, fragmenty.

Bohdan Dziemidok, Instytucjonalna teoria sztuki, w: tegoż, Główne kontrowersje wokół estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, 129-147

George Dickie, Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: Estetyka w świecie, tom. 1, red. Maria Gołaszewska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1985;

Peter Bürger, Teoria awangardy, tłum. J. Kita-Huber, Kraków 2006;

Stefan Morawski, Czy zmierzch estetyki?, w: Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?, t. 1, Warszawa 1987

Wittgenstein Ludwig, Wykłady o estetyce, tłum. Piotr Graff, „Studia Estetyczne” 1977, t. XIV, s. 131–146;

Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

Eco Umberto, Komunikat estetyczny, w: tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

Arthur C. Danto, Po końcu sztuki. Sztuka współczesna i zatarcie się granic tradycji, tłum. Mateusz Salwa, Universitas, Kraków 2013, fragmenty.

Butler Judith, Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu, tłum. A. Ostolski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, fragment: Suwerenny akt mowy.

Simmel Georg, Most i drzwi. Wybór esejów, tłum. Katarzyna Łukasiewicz, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006, fragmenty: Ucho. Próba estetyczna, Most i drzwi;

Remo Bodei, O życiu rzeczy, tłum. Alicja Bielak, Wydawnictwo Przypis, Łódź 2016, fragmenty: rozdział 1.

Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52;

Friedrich Nietzsche, Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, przeł. Leopold Staff, Warszawa 1907, rozdziały: Próba samokrytyki, s.1-15 i rozdz. 1, s. 21-26

Arnold Berleant, Estetyka zaangażowana, Biuletyn Polskiego TowarzystwA Esteytcznego, nr 3jesień –zima 2003

Arnold Berleant, Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka. Universitas 2011, rozdz. 7 Estetyka urbanistyki. s.131-150.

John Dewey, Sztuka jako doświadczenie, Ossolineum 1975, rozdz. III Doznanie doświadczenia, s.45-72

Richard Shusterman, O sztuce i życiu. Od poetyki hip-hopu do filozofii somatycznej, Wrocław 2007, rozdz. Somaestetyka a problem ciało/media s. 73-92

Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9

Erika Fisher-Lichte, Estetyka performatywnosci. Kraków 2008, rozdz. II Podstawowe pojęcia, s. 32-55

T

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), spacer (o ile warunki pandemiczne pozwolą)

Kryteria oceny:

- obecność, 1/4 oceny

- znajomość tekstu, 1/4 oceny

- posługiwanie się terminologią, 1/4 oceny

- zadania szczegółowe (są obowiązkowe) 1/4 oceny

od 50% dst

60% dst+

70% db

80% db+

90% bdb

kolokwium, systematyczne odnotowywanie czynnego udziału w zajęciach

Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna. Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite.

Aleksander Baumgarten i wizja nowej dyscypliny

Pojęcie twórczości (pośrednio pojęcia sztuki i piękna, wyobraźni).

Co to znaczy być twórczym?

Estetyka Immanuela Kanta

Pojęcia mimesis i odtwórczości (pośrednio realizm, gatunkowe określenia sztuki itp.)

Czy odtwórczość może być twórcza?

Kant cd.

Pojęcie przeżycia/doświadczenia estetycznego

Estetyka Fryderyka Schillera

Egzystencjalizm w estetyce.

Schiller cd.

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność

Georg W. F. Hegel: estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru, symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”

Nieklasyczne kategorie estetyczne – unikatowość, oryginalność cd.

Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

Estetyka życia codziennego

Procesy estetyzacji

Estetyka analityczna

Żywioł apolliński i dionizyjski: ich antyczne źródło i nowoczesne interpretacje

Estetyka instytucjonalna

Estetyka przyrody Gernota Böhmego

Estetyka środowiskowa Arnolda Berleanta

Strukturalizm w estetyce.

Estetyka Johna Dewey’a.

Antyesencjalizm i Arthur Danto

Somaestetyka

Nieklasyczne kategorie estetyczne – kamp

Estetyka performatywności

Piotr Kozak, Wychować Boga: estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, WUW, Warszawa 2013.

Władysław Tatarkiewicz, Twórczość: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 288–311.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Odtwórczość: Dzieje stosunku sztuki do rzeczywistości, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 312–339.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty

Władysław Tatarkiewicz, Przeżycie estetyczne: Dzieje pojęcia, w: idem, Dzieje Sześciu Pojęć: sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycia estetyczne, PWN, Warszawa 1988, s. 361–392.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Mary Warnock, Egzystencjalizm, tłum. Monika Michowicz, Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, s. 15-23, 59-86, 132-149.

Lektura uzupełniająca:

Piotr Mróz, Poglądy estetyczne w egzystencjalizmie, w: Estetyki filozoficzne XX wieku, red. K. Wilkoszewska, Universitas, Kraków 2000, s. 31-64.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972, s. 152-170.

Roger Scruton, Piękno, tłum. Sylwia Krawczyk i Agnieszka Rejniak-Majewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018, s. 106, 112-114, 143-146.

Georg W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, t. 1, tłum. Janusz Grabowski, Adam Landman, PWN, Warszawa 1964 (fragmenty).

Rosalind E. Krauss: Oryginalność awangardy. Przeł. M. Sugiera, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz. Kraków 1998, s. 399-420.

Peter Bürger, Teoria awangardy, tłum. J. Kita-Huber, Kraków 2006.

Rüdiger Bubner, Doświadczenie estetyczne, tłum. Krystyna Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2005, s. 169-184.

Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52.

Wittgenstein Ludwig, Wykłady o estetyce, tłum. Piotr Graff, „Studia Estetyczne” 1977, t. XIV, s. 131–146; Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

F.Nietzsche, Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, przeł. Leopold Staff, Warszawa 1907, rozdziały: Próba samokrytyki, s.1-15 i rozdz. 1, s. 21-26

Bohdan Dziemidok, Instytucjonalna teoria sztuki, w: tegoż, Główne kontrowersje wokół estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, 129-147. Uzupełniająco: George Dickie, Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: Estetyka w świecie, tom. 1, red. Maria Gołaszewska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1985;

Gernot Böhme, Filozofia i estetyka przyrody, Warszawa 2002, Wstęp, s. 3-12 oraz Aporie naszej relacji do przyrody s. 81-99

Arnold Berleant, Estetyka zaangażowana, Biuletyn Polskiego TowarzystwA Esteytcznego, nr 3jesień –zima 2003

Arnold Berleant, Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka. Universitas 2011, rozdz. 7 Estetyka urbanistyki. s.131-150.

Eco Umberto, Komunikat estetyczny, w: tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

John Dewey, Sztuka jako doświadczenie, Ossolineum 1975, rozdz. III Doznanie doświadczenia, s.45-72

Arthur C. Danto, Dzieło sztuki a zwykłe przedmioty, w: tegoż Świat sztuki. Pisma z filozofii sztuki, tłum. L. Sosnowski, WUJ, Kraków 2006.

Richard Shusterman, O sztuce i życiu. Od poetyki hip-hopu do filozofii somatycznej, Wrocław 2007, rozdz. Somaestetyka a problem ciało/media s. 73-92

Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9

Erika Fisher-Lichte, Estetyka performatywnosci. Kraków 2008, rozdz. II Podstawowe pojęcia, s. 32-55

T

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), wycieczka

obecność - max. 30 pkt

aktywny udział w zajęciach - max. 30 punktów

jakość udziału w części warsztatowej (znajomość narzędzi badawczych i umiejętność ich zastosowania) - max. 30 punktów

75-90 - bdb

60-74 - db

45-59 - dst

kolokwium, systematyczne odnotowywanie czynnego udziału w zajęciach

Miejsce estetyki wśród subdyscyplin filozoficznych.

Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna. Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite. Aleksander Baumgarten.

Estetyka analityczna. W jaki sposób posługujemy się pojęciami sztuki i piękna? Estetyka otwarta, rodzinne podobieństwo znaczeń, warunki konieczne i wystarczające definicji, teoretyczne konsekwencje (przyjęcia) otwartości pojęć w estetyce i teorii sztuki.

Estetyka brytyjska XVIII w (Hume, Burke). Estetyka smaku; zwrot ku estetyce subiektywnej; nowe kategorie estetyczne (wzniosłość, malowniczość)

Kant: trzecia Krytyka – założenia ogólne, subiektywna powszechność sądów smaku.

Schiller: koncepcja „gry estetycznej” i pozoru.

Hegel: polemika z estetyką Kantowską, estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”.

Instytucjonalna teoria sztuki.

Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki.Joseph Kosuth.

Postmodernizm/Posthistoria – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

Nieklasyczne wartości w estetyce – od brzydoty do kampu. Na pograniczu patosu i wzniosłości. Okrucieństwo jako przedmiot estetyki

Estetyka performatywności.

Estetyka o rzeczach.

Komunikat estetyczny (ujęcie semiotyczno-strukturalne). Funkcje języka, cechy k. estetycznego, poziomy struktury dzieła sztuki, otwarta logika oznaczników, idiolekt.

Estetyka a życie codzienne i przestrzeń publiczna.

Procesy estetyzacji i ich odmiany. Ograniczenia tradycyjnej estetyki, „estetyka poza estetyką”, pojęcie anestetyki, zakres zredefiniowanej dyscypliny estetyki.

Estetyka w przestrzeni miejskiej (spacer w terminie do ustalenia).

Seminarium z filozofii społecznej/ estetyki Z Uniwersytetem Warszawskim

Luc Ferry, Homo aestheticus, „Sztuka i filozofia” 1994, nr 9.

http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Sztuka_i_Filozofia/Sztuka_i_Filozofia-r1994-t9/Sztuka_i_Filozofia-r1994-t9-s5-36/Sztuka_i_Filozofia-r1994-t9-s5-36.pdf

Maria Gołaszewska, Estetyka jako nauka, w: tejże, Zarys estetyki, PWN, Warszawa, 1984, s. 10-65; Agnieszka Bandura, Aisthesis. Zmysłowość i racjonalność w estetyce tradycyjnej i współczesnej, Kraków 2013; Piotr Kozak, Wychować Boga. Estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013.

Wittgenstein Ludwig, Wykłady o estetyce, tłum. Piotr Graff, „Studia Estetyczne” 1977, t. XIV, s. 131–146;

Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

Edmund Burke, Dociekania filozoficzne o pochodzeniu naszych idei wzniosłości i piękna, tłum. P. Graff, Warszawa 1968, fragmenty.

Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie), fragmenty.

Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972.

G. W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, Warszawa 1964, fragmenty.

Friedrich Nietzsche, Narodziny tragedii (wyd. dowolne), fragmenty.

George Dickie, Czym jest sztuka? Analiza instytucjonalna, w: Estetyka w świecie, tom. 1, red. Maria Gołaszewska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1985;

Bohdan Dziemidok, Instytucjonalna teoria sztuki, w: tegoż, Główne kontrowersje wokół estetyki współczesnej, PWN, Warszawa 2002, 129-147

Peter Bürger, Teoria awangardy, tłum. J. Kita-Huber, Kraków 2006;Stefan Morawski, Czy zmierzch estetyki?, w: Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?, t. 1, Warszawa 1987

Arthur C. Danto, Po końcu sztuki. Sztuka współczesna i zatarcie się granic tradycji, tłum. Mateusz Salwa, Universitas, Kraków 2013, fragmenty.

Umberto Eco, Historia brzydoty, red. U. Eco, przekład zbiorowy, Rebis, Poznań 2007 (fragmenty); Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9;

Sontag Susan, Widok cudzego cierpienia, tłum. Sławomir Magala, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2010.

Sontag Susan, Fascynujący faszyzm, w: tejże, Pod znakiem Saturna, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2014.

Austin John, Wypowiedzi performatywne, oraz Czynności lokucyjne, illokucyjne, perlokucyjne, w: tegoż, Mówienie i poznawanie, tłum. B. Chwedeńczuk, PWN, Warszawa 1993;

Butler Judith, Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu, tłum. A. Ostolski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, fragment: Suwerenny akt mowy.

Jon McKenzie, Performuj albo... Od dyscypliny do performansu, tłum. T. Kubikowski, Universitas, Kraków 2011, wstęp.

Simmel Georg, Most i drzwi. Wybór esejów, tłum. Katarzyna Łukasiewicz, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006, fragmenty: Ucho. Próba estetyczna, Most i drzwi;

Zeidler-Janiszewska Anna, Piękna waza i zwykły dzban, w: Antropologia filozoficzna i aksjologiczne problemy współczesności, red. Tadeusz Szkołut, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1997, s. 161–168.

Remo Bodei, O życiu rzeczy, tłum. Alicja Bielak, Wydawnictwo Przypis, Łódź 2016, fragmenty: rozdział 1.

Eco Umberto, Komunikat estetyczny, w: tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52;

Welsch Wolfgang, Estetyka i anestetyka, tłum. Małgorzata Łukasiewicz, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków 1996, s. 520–546.

Marc Auge, Nie‑miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. R. Chymkowski, PWN, Warszawa 2010.

Michel Foucault, Inne przestrzenie, tłum. A. Rejniak-Majewska, „Teksty Drugie” 2005, nr 6.

Juhani Pallasmaa, Oczy skóry. Architektura i zmysły, tłum. Michał Choptiany, Instytut Architektury, Kraków 2012, s. 21-85.

Wiktor Marzec, Agata Zysiak, Młyn biopolityki, „Krytyka Polityczna” 2011, t. 2.

Michel Foucault, Trzeba bronić społeczeństwa: wykłady w College de France. 1976, Fundacja Aletheia, Warszawa 1998, fragmenty.

T

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), wycieczka

obecność - max. 30 pkt

aktywny udział w zajęciach - max. 30 punktów

jakość udziału w części warsztatowej (znajomość narzędzi badawczych i umiejętność ich zastosowania) - max. 30 punktów

75-90 - bdb

60-74 - db

45-59 - dst

kolokwium, systematyczne odnotowywanie czynnego udziału w zajęciach

I. Analiza przedmiotu estetycznego (uzupełnienie programu Wstępu do estetyki)

1. Komunikat estetyczny – wybrane aspekty estetyki semiotycznej i strukturalistycznej

1.1. Pojęcia znaku i struktury

1.2. Analiza semiotyczna

2. Symbol i alegoria

3. Wybrane elementy performance studies (pojęcia i zakres badań)

3.1. Performatyw językowy

3.2. Performatyw płci

3.3. Performans społeczny

3.4. Sztuka performansu

3.5. Analiza performansu

II. Nieklasyczne wartości w estetyce (uzupełnienie programu Wstępu do estetyki). Od brzydoty do kampu.

III. Estetyka w ujęciu transdyscyplinarnym – wybrane zagadnienia

1. Psychoanalityczne koncepcje sztuki (Freud, Kris, Jung, Lacan)

2. Teorie intertekstualności. Oryginalność i powtórzenie

3. Spór o kulturę masową

3.1. Narracje krytyczne

3.2. Estetyczna waloryzacja kultury masowej

3.3. Krytyka estetyki czystej i „historia z dołu”

IV. Awangardowe utopie i sztuka po awangardzie

V. Antropologizacja estetyki. Estetyka a życie codzienne i przestrzeń publiczna

1. Redefinicje miejsc i przestrzeni.

2. Kultura wizualna – obrazy w działaniu

3. Przemyślenie doświadczenia

Lektura obowiązkowa

1. Umberto Eco, Komunikat estetyczny, [w:] tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996, lub [w:] tegoż, Pejzaż semiotyczny, tłum. Adam Weinsberg, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1972.

2. Rudolf Wittkower, Interpretacja symboli wizualnych, [w:] Symbole i symbolika, red. Michał Głowiński, tłum. Grażyna Borkowska i inni, Czytelnik, Warszawa 1990.

3. Austin John, Wypowiedzi performatywne, oraz Czynności lokucyjne, illokucyjne, perlokucyjne [w:] tegoż, Mówienie i poznawanie, tłum. B. Chwedeńczuk, PWN, Warszawa 1993.

4. Butler Judith, Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu, tłum. A. Ostolski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, fragmenty.

5. Butler Judith, Od „wnętrza” do performatywnej płci, [w:] tejże, Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, tłum. K. Krasuska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2008, s. 9-53.

6. Turner Victor, Od rytuału do teatru, przeł. M. i J. Dziekanowie, Volumen Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2005; fragmenty pt. Proces rytualny, tłum. I. Kurz [w:] Antropologia widowisk. Zagadnienia i wybór tekstów, red. L. Kolankiewicz, WUW, Warszawa 2005, s. 121-140.

7. Umberto Eco, Historia brzydoty, red. U. Eco, przekład zbiorowy, Rebis, Poznań 2007 (fragmenty).

8. Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9,

9. CarlG. Jung, Psychologia i literatura, [w:] tegoż, Archetypy i symbole, Warszawa 1993

10. Harold Bloom, Lęk przed wpływem, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą, red. H. Markiewicz, cz. IV, t. 2, Kraków 1992,

11. Theodor W. Adorno, O fetyszyzmie w muzyce i regresji słuchania, w: tegoż, Sztuka i sztuki. Wybór esejów, Warszawa 1990

12. Richard Shusterman, Piękna sztuka rapowania, [w:] tegoż, Estetyka pragmatyczna. Żywe piękno i refleksja nad sztuką, Wrocław 1998,

13. Pierre Bourdieu, Historyczna geneza estetyki czystej, [w:] tegoż, Reguły sztuki, Kraków 2000

14. Noel Carroll, Sztuka masowa a emocje, [w:] tegoż, Filozofia sztuki masowej, Gdańsk 2011

15. Jacques Rancière, Estetyka jako polityka, Warszawa 2007 (fragm.)

16. Nicolas Bourriaud, Estetyka relacyjna, Kraków 2012 (fragm.)

17. Svetlana Boym, Poetyka i polityka uniezwyklenia: Wiktor Szkłowski i Hannah Arendt, [w:] Uniezwyklenie, red. F. Recchia, Gdańsk 2012.

18. Richard Shusterman, Sztuka jako dramatyzacja, „Sztuka i Filozofia” nr 30, 2007.

19. Michel Foucault, Inne przestrzenie, „Teksty Drugie” nr 6, 2005

20. Marc Augé, Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. Roman Chymkowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

21. Marek Krajewski, Co to jest sztuka publiczna?, „Kultura i Społeczeństwo” 2005, nr 1.

22. William J.T. Mitchell, Czego chcą obrazy, NCN, Warszawa 2013 (esej tytułowy).

23. Juhani Pallasmaa, Oczy skóry. Architektura i zmysły, tłum. Michał Choptiany, Instytut Architektury, Kraków 2012

Lektura nadobowiązkowa

-Stefan Morawski, Estetyka a semiotyka, Pamiętnik Literacki 1976, nr 67/3, ss. 359-402.

- Ervin Panofsky, Ikonografia i ikonologia, [w:] tegoż, Studia z historii sztuki, przedmowa Jan Białostocki, tłum. wielu autorów, PIW, Warszawa 1971.

- Dowolny słownik symboli.

- Erika Fischer-Lichte, Estetyka performatywności, tłum. M. Borowski, M. Sugiera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2008.

- Jon McKenzie, Performuj albo... Od dyscypliny do performansu, tłum. T. Kubikowski, Universitas, Kraków 2011

- Richard Schechner, Performatyka: Wstęp, tłum. T. Kubikowski, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2006.

- Marvin Carlson, Performans, tłum. E. Kubikowska, PWN, Warszawa 2007.

- Erving Goffman, Człowiek w teatrze życia codziennego, tłum. H. Datner-Śpiewak i P. Śpiewak, Wydawnictwo KR, Warszawa 2002, fragmenty [w:] Antropologia widowisk.., dz.cyt., s. 47-60.

- Susan Sontag, Widok cudzego cierpienia, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2010.

-Ernst Kris, Psychology of Caricature, [w:] tegoż, Psychoanalytic Explorations in the Arts, New York 1969.

- Roland Barthes, Śmierć autora, „Teksty Drugie” 1999, nr 1/2

- Rosalind Krauss, Oryginalność awangardy, [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R Nycz, Kraków1998

- Theodor W. Adorno, M. Horkheimer, Dialektyka oświecenia (fragm.)

- Umberto Eco, Superman w kulturze masowej, Kraków 2008

- Boris Groys, Stalin jako totalne dzieło sztuki, Warszawa 2010.

- Między sztuką a komuną. Teksty awangardy rosyjskiej 1910-1932, red. A. Turowski, Kraków 1998.

- Krzysztof Wodiczko, Socjoestetyka (wywiad z Adamem Ostolskim), Warszawa 2015.

- Skuteczność sztuki, red. Tomasz Załuski, Łódź 2014.

- Hans Belting, Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie, Kraków 2007.

- Allan Sekula, Ciało i archiwum, [w:] tegoż, Społeczne użycia fotografii, Warszawa 2010.

T

wykład, konwersatorium, warsztat (analizy różnych typów wytworów kultury), wycieczki

obecność - max. 30 pkt

aktywny udział w zajęciach - max. 30 punktów

jakość udziału w części warsztatowej (znajomość narzędzi badawczych i umiejętność ich zastosowania) - max. 30 punktów

75-90 - bdb

60-74 - db

45-59 - dst

w przypadku nieobecności powyżej 10 godzin - konieczność zaliczenia lektury, dodatkowe kolokwium pisemne

1. Co to jest estetyka? Ukształtowanie się pojęcia sztuk pięknych i nowa dyscyplina filozoficzna Estetyka jako dyscyplina aksjologiczna i teoria sztuki; estetyka explicite i implicite. [wykład+elementy warsztatowe] . A. Baumgarten

2. Pojęcia estetyki starożytnej [wykład+elementy warsztatowe]

3. Nowe wątki estetyki średniowiecznej [wykład+elementy warsztatowe]

4. Przemiany pojęcia sztuki w nowożytności a współczesne pojęcie sztuki/ Estetyka otwarta, rodzinne podobieństwo znaczeń, warunki konieczne i wystarczające definicji, teoretyczne konsekwencje (przyjęcia) otwartości pojęć w estetyce i teorii sztuki.

5. Kolokwium – pojęcia estetyki przed Baumgartenem.

6. Estetyka brytyjska XVIII w (Hume, Burke). Estetyka smaku; zwrot ku estetyce subiektywnej; nowe kategorie estetyczne (wzniosłość, malowniczość)

7. Kant: trzecia Krytyka – założenia ogólne, subiektywna powszechność sądów smaku

8. Kant: piękno a wzniosłość

9. Schiller: koncepcja „gry estetycznej” i pozoru

10. Hegel: polemika z estetyką Kantowską, estetyka jako filozofia sztuki, pojęcie pozoru

11. Hegel: symboliczna, klasyczna i romantyczna forma sztuki; pojęcie „końca sztuki”

12. Nietzsche: przewartościowanie estetyki idealistycznej; pierwiastek apolliński i dionizyjski, pojęcie tragizmu

13. Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki

14. Awangarda – „koniec sztuki” i kryzys estetyki (wycieczka muzealna)

16. Kolokwium z esetyki nowoczesnej.

17. Nieklasyczne wartości w estetyce – od brzydoty do kampu

Formalizm estetyczny. Formalna analiza dzieła sztuki (zalety i ograniczenia). Ćwiczenia z analizy.

18. Estetyka treści. Symbol i alegoria.

19. Komunikat estetyczny (ujęcie semiotyczno-strukturalne). Estetyka semiotyczna/ Funkcje języka, cechy komunikatu estetycznego, poziomy struktury dzieła sztuki, otwarta logika oznaczników, idiolekt. Ćwiczenia z analizy

20. Estetyka performatywności.

21. Estetyka a życie codzienne i przestrzeń publiczna

Procesy estetyzacji/Ograniczenia tradycyjnej estetyki, pojęcie estetyki poza estetyką, pojęcie anestetyki, procesy estetyzacji i ich odmiany, zakres zredefiniowanej dyscypliny estetyki.

22. Estetyka w przestrzeni miejskiej (spacer w terminie do ustalenia)

23. Kolokwium – analizy

• Maria Gołaszewska, Estetyka jako nauka, w: tejże, Zarys estetyki, PWN, Warszawa, 1984, s. 10-65.

[lektura uzupełniająca] Agnieszka Bandura, Aisthesis. Zmysłowość i racjonalność w estetyce tradycyjnej i współczesnej, Kraków 2013; Piotr Kozak, Wychować Boga. Estetyka antropologiczna Alexandra Gottlieba Baumgartena na tle myśli niemieckiej pierwszej połowy XVIII wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013.

• Platon, Ion, dowolne wyd.; Platon, Fajdros. dowolne wyd.

[lektura uzupełniająca] Władysław Tatarkiewicz, Estetyka, t. 1, dowolne wydanie; Władysław Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, dowolne wydanie.

• Włdysław Stróżewski, Claritas: uwarunkowania historyczne i treść estetyczna pojęcia, „Estetyka” 1961 (2), s. 125–146.

[lektura uzupełniająca] Władysław Tatarkiewicz, Estetyka, t. 2, dowolne wydanie.

• Charles Perrault, Roger de Piles za: Teoretycy, historiografowie i artyści o sztuce. 1600-1700, red. Białostocki J., Warszawa 1985 (cz. 10 i 11).

[lektura uzupełniająca] Władysław Tatarkiewicz, Estetyka, t. 3, dowolne wydanie.

• Morris Weitz, Rola teorii w estetyce, w: Estetyka w świecie, red. Maria Gołaszewska, t. I, Kraków 1984.

• David Hume, Sprawdzian smaku, w: tegoż, Eseje z dziedziny moralności i literatury, tłum. T. Tatarkie¬wiczowa, Kraków 1955 Edmund Burke, Dociekania filozoficzne o pochodzeniu naszych idei wzniosłości i piękna, tłum. P. Graff, Warszawa 1968.

• Immanuel Kant, Krytyka władzy sądzenia, tłum. J. Gałecki, Warszawa 1964 (lub późniejsze wydanie).

• Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, oprac. J. Prokopiuk, Warszawa 1972.

• G. W. F. Hegel, Wykłady o estetyce, Warszawa 1964 (fragmenty).

• Friedrich Nietzsche, Narodziny tragedii (wyd. dowolne).

• Peter Bürger, Teoria awangardy, tlum. J. Kita-Huber, Kraków 2006.

• Stefan Morawski, Czy zmierzch estetyki?, w: Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?, t. 1, Warszawa 1987

• Susan Sontag, Notatki o kampie, przeł. W. Wartenstein, „Literatura na świecie” 1979 nr 9,

[lektura uzupełniająca] Umberto Eco, Historia brzydoty, red. U. Eco, przekład zbiorowy, Rebis, Poznań 2007 (fragmenty).

• Wölfflin Heinrich, Podstawowe pojęcia historii sztuki, tłum. Danuta Hanulanka, Ossolineum, Wrocław 1962 (fragmenty o malarstwie i rzeźbie). Lub wydanie późniejsze.

• Rudolf Wittkower, Interpretacja symboli wizualnych, [w:] Symbole i symbolika, red. Michał Głowiński, tłum. Grażyna Borkowska i inni, Czytelnik, Warszawa 1990.

• Ervin Panofsky, Ikonografia i ikonologia, [w:] tegoż, Studia z historii sztuki, przedmowa Jan Białostocki, tłum. wielu autorów, PIW, Warszawa 1971.

• Eco Umberto, Komunikat estetyczny, [w:] tegoż, Nieobecna struktura, tłum. Adam Weinsberg i Paweł Bravo, Wydawnictwo KR, Warszawa 1996.

• Austin John, Wypowiedzi performatywne, oraz Czynności lokucyjne, illokucyjne, perlokucyjne, w: tegoż, Mówienie i poznawanie, tłum. B. Chwedeńczuk, PWN, Warszawa 1993.

• Butler Judith, Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu, tłum. A. Ostolski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, fragmenty.

• Wolfgang Welsch, Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, w: tegoż, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Kraków 2005, s. 11-52.