Metodologia nauk przyrodniczych z elementami bioetyki
Informacje ogólne
| Kod przedmiotu: | 0400-1B201UZ |
| Kod Erasmus / ISCED: | (brak danych) / (brak danych) |
| Nazwa przedmiotu: | Metodologia nauk przyrodniczych z elementami bioetyki |
| Jednostka: | Wydział Biologii i Ochrony Środowiska |
| Grupy: |
Biologia stosowana i molekularna.2r.IIstop.Z-25/26-studia niestacjonarne |
| Punkty ECTS i inne: |
0 LUB
3.00
(w zależności od programu)
|
| Język prowadzenia: | (brak danych) |
| Ogólne treści programowe: | Podstawowe cele niniejszego kursu wiążą się z przedstawieniem zasadniczych pojęć i problemów metodologii ogólnej w odniesieniu do nauk przyrodniczych. Stąd cele szczegółowe lub operacyjne przedmiotu to: posługiwanie się terminologią metodologiczną, spostrzeganie nauk przyrodniczych w obrębie innych nauk, umiejętność definiowania podstawowych pojęć, stosowanie rozumowań właściwych dla nauk przyrodniczych i porównanie z rozumowaniami innych nauk, porządkowanie i klasyfikowanie materiału badawczego, umiejętność formułowania hipotez badawczych i operacjonalizowania wykorzystywanych pojęć, znajomość kategorii wskaźnika. W zakresie bioetyki student wykazuje się wiedzą z zakresu podstawowych stanowisk i argumentów formułowanych we współczesnych dyskusjach bioetycznych. W szczególności potrafi odnieść się do zagadnień takich jak transhumanizm, etyka badań naukowych - ze szczególnym uwzględnieniem badań z użycie zwierząt. |
| Wymagania wstępne: | Brak wymagań wstępnych |
| Skrócony opis: |
Wykład z metodologii nauk przyrodniczych zawiera: 1. Najważniejsze koncepcje wiedzy i nauki szczegółowej, w szczególności empirycznej 2. Rodzaje uzasadnień w naukach apriorycznych i empirycznych 3. Opis najważniejszych typów czynności naukowych: rozumowania, definiowania. klasyfikowania 4. Rozumowania uzasadniające w naukach empirycznych: wnioskowania (dedukcja, indukcja, abdukcja), dowodzenie, testowanie (weryfikacja i falsyfikacja) hipotez 5. Procedury wyjaśniania w naukach przyrodniczych 6. Typy twierdzeń w naukach przyrodniczych (zdania obserwacyjne, prawa rejestrujące, hipotezy, wyjaśniające, zasady analityczne) 7. Pojęcia teorii, w szczególności w naukach empirycznych 8. Typy definicji (realna, nominalna, arbitralna) i błędy w definiowaniu 9. Podział i klasyfikacja Wykład z bioetyki zawiera m.in. najważniejsze przepisy prawne regulujące działalność zawodową biologa |
| Efekty uczenia się: |
WIEDZA/Student: charakteryzuje typy rozumowań stosowane w naukach przyrodniczych, wymienia sposoby definiowania oraz klasyfikowania, podaje współczesne ustalenia prawne dotyczące uprawiania zawodu biologa 048-2A_W08 UMIEJĘTNOŚCI/Student: analizuje adekwatnie dane naukowe: zdania obserwacyjne, twierdzenia rejestrujące, hipotezy, zasady, aksjomaty 048-2A_U04 KOMPETENCJE SPOŁECZNE/Student: docenia wartość filozofii i logiki w działalności biologa, kieruje się zasadami moralnymi i stosuje się do prawnych przepisów realizujących zasady bioetyczne 048-2A_K09 048-2A_K04 |
Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2025/2026" (w trakcie)
| Okres: | 2025-10-01 - 2026-09-30 |
 
PN WT ŚR CZ PT W
W
|
| Typ zajęć: |
Wykład, 18 godzin
|
|
| Koordynatorzy: | Joanna Miksa | |
| Prowadzący grup: | (brak danych) | |
| Lista studentów: | (nie masz dostępu) | |
| Zaliczenie: |
Przedmiot -
Ocena zgodna z regulaminem studiów
Wykład - Ocena zgodna z regulaminem studiów |
|
| Czy ECTS?: | T |
|
| Informacje dodatkowe: | Brak |
|
| Metody dydaktyczne: | wykład + dyskusja |
|
| Sposoby i kryteria oceniania: | Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną z dwóch ocen: z metodologii nauk przyrodniczych oraz z bioetyki. Oceny z obu tych dyscyplin są wystawiane na podstawie kolokwium. W przypadku niezaliczenia kolokwium student może je poprawiać lub zaprezentować wybrany przez siebie referat. |
|
| Metody weryfikacji i oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się: | Końcowy sprawdzian oraz referaty studentów służą weryfikacji efektów uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności. Dyskusja paruminutowa w trakcie każdego wykładu służy weryfikacji efektów uczenia się w zakresie kompetencji społecznych. |
|
| Szczegółowe treści kształcenia: | Klasyczna koncepcja wiedzy i jej mankamenty (przykłady Gettiera) Próby skorygowania klasycznej koncepcji wiedzy (Lehrera, Goldmanna, Nozicka) Uzasadnianie i jego typy: bezpośrednie vs pośrednie, a priori vs a posteriori; źródła uzasadniania. Próba definicji nauki (szczegółowej) Podziały nauk czystych Najważniejsze typy czynności stosowanych w naukach przyrodniczych: rozumowania, definiowania, klasyfikowania Wnioskowanie Język sformalizowany i relacja konsekwencji Wnioskowanie dedukcyjne Wnioskowanie indukcyjne (indukcja enumeracyjna i eliminacyjna), trzy spojrzenia na istotę indukcji: Hume'a, Carnapa, Nortona Wnioskowanie abdukcyjne (inwersyjne) Dowodzenie (według Hilberta) Typy twierdzeń w naukach empirycznych: zdania obserwacyjne, prawa rejestrujące, hipotezy wyjaśniające, zasady analityczne Weryfikacja i falsyfikacja zdań (testowanie hipotez) Wyjaśnianie i jego typy Inferencja do najlepszego wyjaśnienia Pojęcie teorii (w naukach przyrodniczych) Definicja realna Definicja nominalna Definicja arbitralna Błędy w definiowaniu Pojęcie podziału Pojęcie klasyfikacji Definicja i rodzaje bioetyki Interdyscyplinarny charakter bioetyki Kodeksy bioetyczne i etyka badań naukowych. |
|
| Literatura: |
K. Paprzycka, Pojęcie wiedzy [w:] Przewodnik po epistemologii (red. R. Ziemińska), Wydawnictwo WAM 2013, str. 117-150 K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Wydawnictwo Antyk – Fundacja Aletheia, Kęty – Warszawa 2004, (pierwsze wyd. 1949), rozdz. III, str. 31-52 S. Judycki, Wiedza a priori [w:] Przewodnik po epistemologii (red. R. Ziemińska), Wydawnictwo WAM 2013, str. 343-380 A. F. Chalmers, Czym jest to co zwiemy nauką? Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1993 (wyd. ang. What is this thing called Science? University of Queensland Press 1976, tł. A. Chmielewski) K. Ajdukiewicz, Metodologiczne typy nauk [w:] Język i Poznanie, tom I, PWN 1965, str. 287-313 K. Ajdukiewicz, O definicji, str. 226-247, Trzy pojęcia definicji, str. 296-307, [w:] Język i Poznanie, tom II, PWN 1965 K. Ajdukiewicz, Klasyfikacja rozumowań, [w:] Język i Poznanie, tom II, PWN 1965, str. 206-221 A. Grobler, Metodologia Nauk, Kraków: Wydawnictwo Aureus, Wydawnictwo Znak 2006. Bioetyka: Chańska W. Róźyńska J. (red.), Bioetyka, Warszawa 2013. K. Szewczyk, Bioetyka. Medycyna na granicach życia, Warszawa 2009. |
|
Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2024/2025" (zakończony)
| Okres: | 2024-10-01 - 2025-09-30 |
PN WT ŚR CZ PT W
W
|
| Typ zajęć: |
Wykład, 18 godzin
|
|
| Koordynatorzy: | Marek Nowak | |
| Prowadzący grup: | Joanna Miksa, Marek Nowak | |
| Lista studentów: | (nie masz dostępu) | |
| Zaliczenie: |
Przedmiot -
Ocena zgodna z regulaminem studiów
Wykład - Ocena zgodna z regulaminem studiów |
|
| Czy ECTS?: | T |
|
| Metody dydaktyczne: | wykład + dyskusja |
|
| Sposoby i kryteria oceniania: | Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną z dwóch ocen: z metodologii nauk przyrodniczych oraz z bioetyki. Oceny z obu tych dyscyplin są wystawiane na podstawie kolokwium. W przypadku niezaliczenia kolokwium student może je poprawiać lub zaprezentować wybrany przez siebie referat. |
|
| Metody weryfikacji i oceny stopnia osiągnięcia założonych efektów uczenia się: | Końcowy sprawdzian oraz referaty studentów służą weryfikacji efektów uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności. Dyskusja paruminutowa w trakcie każdego wykładu służy weryfikacji efektów uczenia się w zakresie kompetencji społecznych. |
|
| Szczegółowe treści kształcenia: | Klasyczna koncepcja wiedzy i jej mankamenty (przykłady Gettiera) Próby skorygowania klasycznej koncepcji wiedzy (Lehrera, Goldmanna, Nozicka) Uzasadnianie i jego typy: bezpośrednie vs pośrednie, a priori vs a posteriori; źródła uzasadniania. Próba definicji nauki (szczegółowej) Podziały nauk czystych Najważniejsze typy czynności stosowanych w naukach przyrodniczych: rozumowania, definiowania, klasyfikowania Wnioskowanie Język sformalizowany i relacja konsekwencji Wnioskowanie dedukcyjne Wnioskowanie indukcyjne (indukcja enumeracyjna i eliminacyjna), trzy spojrzenia na istotę indukcji: Hume'a, Carnapa, Nortona Wnioskowanie abdukcyjne (inwersyjne) Dowodzenie (według Hilberta) Typy twierdzeń w naukach empirycznych: zdania obserwacyjne, prawa rejestrujące, hipotezy wyjaśniające, zasady analityczne Weryfikacja i falsyfikacja zdań (testowanie hipotez) Wyjaśnianie i jego typy Inferencja do najlepszego wyjaśnienia Pojęcie teorii (w naukach przyrodniczych) Definicja realna Definicja nominalna Definicja arbitralna Błędy w definiowaniu Pojęcie podziału Pojęcie klasyfikacji |
|
| Literatura: |
K. Paprzycka, Pojęcie wiedzy [w:] Przewodnik po epistemologii (red. R. Ziemińska), Wydawnictwo WAM 2013, str. 117-150 K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Wydawnictwo Antyk – Fundacja Aletheia, Kęty – Warszawa 2004, (pierwsze wyd. 1949), rozdz. III, str. 31-52 S. Judycki, Wiedza a priori [w:] Przewodnik po epistemologii (red. R. Ziemińska), Wydawnictwo WAM 2013, str. 343-380 A. F. Chalmers, Czym jest to co zwiemy nauką? Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1993 (wyd. ang. What is this thing called Science? University of Queensland Press 1976, tł. A. Chmielewski) K. Ajdukiewicz, Metodologiczne typy nauk [w:] Język i Poznanie, tom I, PWN 1965, str. 287-313 K. Ajdukiewicz, O definicji, str. 226-247, Trzy pojęcia definicji, str. 296-307, [w:] Język i Poznanie, tom II, PWN 1965 K. Ajdukiewicz, Klasyfikacja rozumowań, [w:] Język i Poznanie, tom II, PWN 1965, str. 206-221 A. Grobler, Metodologia Nauk, Kraków: Wydawnictwo Aureus, Wydawnictwo Znak 2006 |
|
Właścicielem praw autorskich jest UNIWERSYTET ŁÓDZKI.
